تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٦٢٠ - حكم عينى كه از قيمت و ارزش خارج شده باشد

سابق ملك مالك مى‌دانسته و اكنون نيز حكم به ملكيّت آن مى‌كند و لذا مذهب جماعتى از فقهاء اينستكه ردّ عين بر مالك واجب است و از جمله ايشان مرحوم شهيد اوّل و شهيد ثانى و محقّق ثانى مى‌باشند.

و مؤيّد اين حكم آنستكه اگر شراب دوباره به سركه برگردد اجماعا ردّش بمالك لازم و واجب مى‌باشد.

شرح مطلوب‌

قوله: عن مجمع البرهان فى هذه المسئلة: يعنى مسئله خياطت با نخ عصبى.

قوله: لكونه بمنزلة التلف: ضمير در « لكونه » به صرف خيوط يعنى خياطت راجع است.

قوله: و حينئذ: يعنى و حين تتعيّن القيمة و لا يجوز النزع.

قوله: يجب ردّه: صفت است براى « غصب » .

قوله: لصيرورته معوّضا شرعا: ضمير در « صيرورته » به مضمون راجع است.

قوله: او كان الذاهب السلطنة عليها: ضمير در « عليها » به عين عود مى‌كند.

قوله: و لا يخفى انّ العين على التقدير الاوّل: مقصود از « تقدير اوّل» تلف حقيقى مى‌باشد.

قوله: و على الثانى: يعنى و على التقدير الثانى و مقصود از آن اينستكه ذاهب سلطنت بر عين مى‌باشد.

قوله: و هذا معنى بدل الحيلولة: مشار اليه « هذا » كون المبذول بدلا عن السلطنة المنقطعة مى‌باشد.

قوله: و على الثالث: يعنى و على التقدير الثالث و مراد از آن اينستكه ذاهب اجزاء يا اوصافى بوده كه عين بواسطه ذهاب آنها از قيمت خارج نمى‌شود.

قوله: كيف و لم تتلف هى: ضمير « هى » به عين راجع است.

قوله: و ليس لها على تقدير التلف الخ: ضمير در « لها » به عين برمى‌گردد.

قوله: امكن سقوطه: يعنى سقوط الرّدّ.

قوله: فتأمّل: شايد اشاره باشد باينكه امر به ردّ عين تكليفى است بر عهده غارم كه‌