همه را در بر گيرد، غير مسلمانان بايد بشنوند و سكوت كنند و در آن بينديشند تا ايمان بياورند و مشمول رحمت خدا شوند، مسلمانان هم بايد گوش فرا دهند و مفاهيم آن را دريابند و به آن عمل كنند، تا رحمت خدا آنها را نيز فرا گيرد؛ زيرا قرآن كتاب ايمان و علم و عمل است براى همگان نه براى يك گروه معين!
***
در آيه بعد، براى تكميل دستور فوق، به پيامبر صلى الله عليه و آله فرمان مى‌دهد: (توجه داشته باشيد اين يك حكم عمومى است اگر چه روى سخن در آن به پيامبر صلى الله عليه و آله شده همانند بسيارى ديگر از تعبيرات قرآن) «پروردگارت را در دل خود از روى تضرع و خوف ياد كن» «وَ اذْكُرْ رَبَّكَ في‌ نَفْسِكَ تَضَرُّعاً وَ خيفَةً». «١»
آنگاه اضافه مى‌كند: «و آهسته و آرام نام او را بر زبان بياور» «وَ دُونَ الْجَهْرِ مِنَ الْقَوْلِ».
و اين كار را همواره «صبحگاهان و شامگاهان تكرار كن» «بِالْغُدُوِّ وَ الآصالِ».
«آصال» جمع «اصيل» به معنى نزديك غروب و شامگاه است.
«و هرگز از غافلان و بى‌خبران از ياد خدا مباش» «وَ لا تَكُنْ مِنَ الْغافِلينَ».
ياد خدا در همه حال و در هر روز، در صبحگاهان و شامگاهان مايه بيدارى دل‌ها و كنار رفتن ابرهاى تاريك غفلت از دل آدمى است.
ياد خدا همچون باران بهارى است كه چون بر دل ببارد گل‌هاى بيدارى، توجه، احساس مسئوليت، روشن‌بينى و هر گونه عمل مثبت و سازنده‌اى را مى‌روياند.
***