تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٦٧
سرباز نيرومند لازم باشد اگر عدهاى مثلًا پنجاه هزار نفر وظيفه خود را انجام دهند مسلماً كافى نخواهد بود و نتايج شوم شكست هم وظيفهشناسان را مىگيرد و هم وظيفهنشناسان را، و همان طور كه گفتيم خاصيت مسائل جمعى و گروهى همين است.
اين حقيقت را با بيان ديگرى نيز مىتوان روشن ساخت و آن اين كه: نيكان جامعه وظيفه دارند در برابر بدان سكوت نكنند اگر سكوت اختيار كنند در سرنوشت آنها نزد خداوند سهيم و شريك خواهند بود.
چنان كه در حديث معروفى از پيامبر صلى الله عليه و آله نقل شده كه: إِنَّ اللَّهَ عَزَّوَجَلَّ لايُعَذِّبُ الْعامَّةَ بِعَمَلِ الْخاصَّةِ حَتّى يَرَوُا الْمُنْكَرَ بَيْنَ ظَهْرانِيِّهِمْ وَ هُمْ قادِرُونَ عَلى أَنْ يُنْكِرُوهُ فَإِذا فَعَلُوا ذلِكَ عَذَّبَ اللَّهُ الْخاصَّةَ وَ الْعامَّةَ:
«خداوند عزّوجل هرگز عموم را به خاطر عمل گروهى خاص مجازات نمىكند مگر آن زمان كه منكرات در ميان آنها آشكار گردد و توانائى بر انكار آن داشته باشند در عين حال سكوت كنند در اين هنگام خداوند آن گروه خاص و همه توده اجتماع را مجازات خواهد كرد». «١»
از آنچه گفتيم روشن مىشود: اين حكم هم در زمينه مجازاتهاى الهى در دنيا و آخرت صادق است، و هم در زمينه نتائج و آثار اعمال گروهى و دستهجمعى. «٢»