تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١١٣
در اين آيات خداوند به پنج قسمت از صفات برجسته مؤمنان اشاره كرده كه سه قسمت آن، جنبه روحانى، معنوى و باطنى دارد و دو قسمت آن جنبه عملى و خارجى.
سه قسمت اول عبارتند از: «احساس مسئوليت»، «تكامل ايمان» و «توكّل».
و دو قسمت ديگر عبارتند از: «ارتباط با خدا» و «ارتباط و پيوند با خلق خدا».
نخست، مىفرمايد: «مؤمنان تنها كسانى هستند كه هر وقت نام خدا برده شود، دلهاى آنها به خاطر احساس مسئوليت در پيشگاهش ترسان مىگردد» «إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذينَ إِذا ذُكِرَ اللَّهُ وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ».
«وَجَل» همان حالت خوف و ترسى است كه به انسان دست مىدهد و سرچشمه آن يكى از اين دو چيز است:
گاهى به خاطر درك مسئوليتها و احتمال عدم قيام به وظائف لازم در برابر خدا مىباشد.
و گاهى به خاطر درك عظمت مقام و توجه به وجود بىانتها و پر مهابت او است.
توضيح اين كه: گاه مىشود انسان به ديدن شخص بزرگى كه راستى از هر نظر شايسته عنوان عظمت است مىرود.
شخص ديداركننده گاهى آن چنان تحت تأثير مقام پر عظمت او قرار مىگيرد، كه احساس يك نوع وحشت در درون قلب خويش مىنمايد، تا آنجا كه به هنگام سخن گفتن لكنت زبان پيدا مىكند و حتى گاهى حرف خود را فراموش مىنمايد، هر چند آن شخص بزرگ نهايت محبت و علاقه را به او و همه دارد، و كار خلافى نيز از اين شخص سرنزده است، اين نوع ترس، بازتاب و