مِنْكُمْ وَ لَمْ يَتَّخِذُوا مِنْ دُونِ اللَّهِ وَ لا رَسُولِهِ وَ لَا الْمُؤْمِنينَ وَليجَةً». «١»
«وَليجَة» از ماده «وُلُوج» به معنى «دخول» است، و به كسى گفته مى‌شود كه محرم اسرار و گرداننده كارهاى انسان مى‌باشد، و معنى آن تقريباً با «بِطانَة» يكسان است.
در حقيقت جمله فوق دو مطلب را به مسلمانان گوشزد مى‌كند، و آن اين كه:
تنها با اظهار ايمان كارها سامان نمى‌يابد، و شخصيت اشخاص روشن نمى‌شود، بلكه با دو وسيله آزمايش، مردم آزمون مى‌شوند:
نخست جهاد در راه خدا، براى محو آثار شرك و بت‌پرستى؛
و دوم ترك هر گونه رابطه و همكارى با منافقان و دشمنان، كه اولى دشمنان خارجى را بيرون مى‌راند و دومى دشمنان داخلى را.
جمله: لَمَّا يَعْلَمِ اللَّهُ: «در حالى كه خدا هنوز ندانسته»، كه نظير آن در ساير آيات قرآن نيز ديده مى‌شود، و در واقع به معنى «هنوز تحقق نيافته است» مى‌باشد (به تعبير ديگر نفى «علم» به معنى نفى «معلوم» است و اين گونه تعبير معمولًا در موارد تأكيد به كار مى‌رود) و گرنه خداوند طبق دلايل عقلى و صريح آيات فراوانى از قرآن از همه چيز آگاه بوده و خواهد بود.
اين آيه در حقيقت شبيه دومين آيه سوره «عنكبوت» است، آنجا كه مى‌فرمايد: أَ حَسِبَ النَّاسُ أَنْ يُتْرَكُوا أَنْ يَقُولُوا آمَنَّا وَ هُمْ لا يُفْتنُونَ: «آيا مردم