تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٨٠
تفسير:
آمادگى براى صلح
با اين كه آيه گذشته به قدر كافى هدف جهاد اسلامى را مشخص مىساخت، ولى اين آيه كه پيرامون صلح با دشمن بحث مىكند اين حقيقت را روشنتر مىسازد، مىفرمايد: «اگر آنها تمايل به صلح نشان دادند تو نيز دست آنها را عقب نزن و تمايل نشان دِه» «وَ إِنْ جَنَحُوا لِلسَّلْمِ فَاجْنَحْ لَها».
اين احتمال نيز در تفسير جمله بالا وجود دارد كه اگر آنها به سوى صلح پر و بال بگشايند تو هم به سوى آن پر و بال بگشاى؛ زيرا «جَنَحُوا» از ماده «جُنُوح» به معنى «تمايل» آمده و به پر و بال پرندگان نيز جناح گفته مىشود؛ زيرا هر يك از بالهاى آنها به يك طرف متمايل است.
بنابراين، در تفسير آيه، هم از ريشه لغت مىتوان استفاده كرد و هم از مفهوم ثانوى آن.
و از آنجا كه به هنگام امضاى پيمان صلح غالباً افراد گرفتار ترديدها و دو دلىها مىشوند به پيامبر دستور مىدهد، در قبول پيشنهاد صلح ترديدى به خود راه مده، و چنانچه شرائط آن منطقى، عاقلانه و عادلانه باشد آن را بپذير «و بر خدا توكل كن؛ زيرا خداوند هم گفتگوهاى شما را مىشنود و هم از نيات شما آگاه است» «وَ تَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ إِنَّهُ هُوَ السَّميعُ الْعَليمُ».
***
ولى با اين حال به پيامبر و مسلمانان هشدار مىدهد ممكن است در پيشنهادهاى صلح، خدعه و نيرنگى در كار باشد و صلح را مقدمهاى براى ضربه غافلگيرانهاى قرار دهند يا هدفشان تأخير جنگ براى فراهم كردن نيروى بيشتر باشد.