اين احتمال نيز در تفسير و شأن نزول آيه داده شده است كه او (جَدّ بن قَيس) به عذر و بهانه زن، فرزند و اموال بى‌سرپرست خود مى‌خواست از جهاد صرف‌نظر كند.
ولى به هر حال قرآن در پاسخ او مى‌گويد: «آگاه باشيد! اينها هم اكنون در ميان فتنه، گناه و مخالفت فرمان خدا سقوط كرده‌اند و جهنم گرداگرد كافران را احاطه كرده است» «أَلا فِي الْفِتْنَةِ سَقَطُوا وَ إِنَّ جَهَنَّمَ لَمُحيطَةٌ بِالْكافِرينَ».
يعنى، آنها به عذرهاى واهى و اين كه ممكن است بعداً آلوده به گناه بشوند متوسل مى‌شوند، در حالى كه هم اكنون در دل گناه قرار دارند و جهنم گرداگرد آنها را فرا گرفته است.
آنها فرمان صريح خدا و پيامبرش را درباره حركت به سوى جهاد زير پا مى‌گذارند، مبادا به «شبهه شرعى» گرفتار شوند!
***
نكته‌ها:
١- راهى براى شناخت منافق
يكى از راه‌هاى شناخت گروه منافقان در هر جامعه‌اى دقت در طرز استدلال و عذرهائى است كه براى ترك انجام وظائف لازم مى‌آورند، چگونگى اين عذرها به خوبى باطن آنها را روشن مى‌سازد.
آنها غالباً به يك سلسله موضوعات جزئى، ناچيز و گاهى مضحك و خنده‌آور متشبث مى‌شوند، تا موضوعات مهم و كلى را ناديده بگيرند.
براى اغفال افراد با ايمان به گمان خود از الفباى فكرى آنها استفاده مى‌كنند، و پاى مسائل شرعى، دستور خدا و پيامبر را به ميان مى‌كشند، در حالى كه در ميان گناه غوطه‌ورند و شمشير به دست گرفته بر پيامبر صلى الله عليه و آله و آئين او مى‌تازند.
***