چند نكته:
قبل از ورود به تفسير سوره، توجه به چند نكته لازم است:
١- نام‌هاى اين سوره
مفسران براى اين سوره نام‌هاى زيادى كه بالغ بر «ده» نام مى‌شود، ذكر كرده‌اند، كه از همه معروف‌تر «برائت»، «توبه» و «فاضحه» است، و هر يك از اين نام‌ها دليل روشنى دارد، نام «برائت» به اين جهت بر اين سوره گذارده شده كه آغاز آن برائت و بيزارى خداوند از مشركان پيمان‌شكن است.
و «توبه» به اين خاطر است كه در اين سوره سخن از «توبه» فراوان به ميان آمده، و نامگذارى به «فاضحه» به جهت آن است كه آيات مختلفى از آن موجب رسوائى و فضاحت منافقان و پرده‌بردارى از روى اعمالشان بوده است.
***
٢- تاريخچه نزول سوره
اين سوره آخرين سوره يا از آخرين سوره‌هائى است كه بر پيامبر صلى الله عليه و آله در «مدينه» نازل گرديده، و همان گونه كه گفتيم داراى ١٢٩ آيه است.
آغاز نزول آن را در سال نهم هجرت مى‌دانند، و مطالعه آيات سوره نشان مى‌دهد: قسمتى از آن پيش از جنگ «تبوك»، و قسمتى به هنگام آمادگى براى جنگ، و بخش ديگرى از آن پس از مراجعت از جنگ نازل شده است.
از آغاز سوره تا آيه ٢٨ قبل از فرا رسيدن مراسم حج نازل گرديده، و همان طور كه شرح آن به خواست خدا خواهد آمد، آيات آغاز اين سوره كه پيرامون وضع باقيمانده مشركان بود در مراسم حج به وسيله امير مؤمنان على عليه السلام به مردم