تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٤٤
فرستاده او از مشركان بيزارند» «وَ أَذانٌ مِنَ اللَّهِ وَ رَسُولِهِ إِلَى النَّاسِ يَوْمَ الْحَجِّ الأَكْبَرِ أَنَّ اللَّهَ بَريءٌ مِنَ الْمُشْرِكينَ وَ رَسُولُهُ». «١»
در حقيقت خداوند مىخواهد با اين اعلام عمومى در سرزمين «مكّه» و آن هم در آن روز بزرگ، راههاى بهانهجوئى دشمن را ببندد و زبان بدگويان و مفسده جويان را قطع كند، تا نگويند ما را غافلگير ساختند و ناجوانمردانه به ما حمله كردند.
قابل توجه اين كه تعبير «الَى النَّاسِ» به جاى «الَى الْمُشْرِكِيْنَ» نشان مىدهد لازم بوده است به همه مردمى كه در آن روز در «مكّه» حاضر مىشوند اين پيام ابلاغ شود تا غير مشركان نيز گواه بر اين موضوع باشند.
سپس روى سخن را به خود مشركان كرده و از طريق تشويق و تهديد براى هدايت آنها كوشش مىكند.
نخست مىفرمايد: «اگر توبه كنيد و به سوى خدا باز گرديد و دست از آئين بتپرستى برداريد به نفع شما است» «فَإِنْ تُبْتُمْ فَهُوَ خَيْرٌ لَكُمْ».
يعنى، قبول آئين توحيد به نفع شما و جامعه شما و دنيا و آخرت خودتان است و اگر نيك بينديشيد همه نابسامانىهايتان در پرتو آن، سامان مىيابد، نه اين كه سودى براى خدا و پيامبر در بر داشته باشد.
بعد از آن به مخالفان متعصب و لجوج چنين هشدار مىدهد: «اگر از اين فرمان كه ضامن سعادت خودتان است، سرپيچى كنيد، بدانيد هرگز نمىتوانيد خداوند را ناتوان سازيد و از قلمرو قدرت او بيرون رويد» «وَ إِنْ تَوَلَّيْتُمْ فَاعْلَمُوا أَنَّكُمْ غَيْرُ مُعْجِزِي اللَّهِ».