تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٦٧
شدت عمل در مقابل آنها جايز نيست.
و نيز بشارتى است به اين كه چنين افرادى در آينده به سوى مسلمانها خواهند آمد و توفيق الهى به خاطر آمادگى روحيشان شامل حال آنها خواهد شد.
به طور كلى بعضى از مفسران، آيات اخير را از اخبار غيبى قرآن و از نشانههاى صدق دعوت پيامبر دانستهاند؛ زيرا آنچه قرآن در آن بيان كرده واقع شده است.
***
نكتهها:
١- پيمانشكنان
در اين كه منظور از اين گروه چه اشخاصى هستند، باز در ميان مفسران گفتگو است:
بعضى آن را اشاره به يهود دانستهاند.
بعضى به اقوامى كه در آينده با مسلمانان درگير شدند، مانند حكومتهاى ايران و روم.
بعضى اشاره به كفار قريش.
و بعضى اشاره به پارهاى از افراد كه مسلمان شدند و مرتد گشتند.
ولى ظاهر آيات به خوبى گواهى مىدهد كه: موضوع سخن همان گروه مشركان و بتپرستانى است كه در آن زمان به ظاهر با مسلمانان پيمان ترك مخاصمه داشتند، ولى عملًا پيمانشان را نقض كرده بودند و آنها گروهى از مشركان اطراف «مكّه»، يا ساير نقاط «حجاز» بودند.
اما احتمال اين كه منظور يهود باشد، بسيار بعيد است؛ زيرا تمام بحثهاى اين آيات پيرامون مشركان دور مىزند.