تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣١٠
٢- انصار و ياران مدينه
٣- آنها كه ايمان آوردند ولى مهاجرت نكردند.
٤- آنها كه بعداً ايمان آوردند و به مهاجران پيوستند.
در نخستين آيه مورد بحث، مىفرمايد: «كسانى كه ايمان آوردند و مهاجرت كردند و با اموال و جانهاى خود در راه خدا جهاد نمودند و كسانى كه پناه دادند و يارى كردند، اولياء، هم پيمان و مدافعان يكديگرند» «إِنَّ الَّذينَ آمَنُوا وَ هاجَرُوا وَ جاهَدُوا بِأَمْوالِهِمْ وَ أَنْفُسِهِمْ في سَبيلِ اللَّهِ وَ الَّذينَ آوَوْا وَ نَصَرُوا أُولئِكَ بَعْضُهُمْ أَوْلِياءُ بَعْضٍ».
در اين قسمت از آيه، اشاره به دو گروه «اول» و «دوم» شده است، يعنى:
مؤمنانى كه در «مكّه» ايمان آورده بودند و پس از آن به «مدينه» هجرت كردند.
و مؤمنانى كه در «مدينه» به پيامبر ايمان آوردند و به يارى و حمايت او و مهاجران برخاستند، و آنها را اولياء، حاميان و متعهدان در برابر يكديگر معرفى مىكند.
جالب توجه اين كه براى گروه نخست، چهار صفت بيان كرده:
١- ايمان؛ ٢- هجرت؛ ٣- جهاد مالى و اقتصادى (از طريق صرف نظر كردن از اموال خود در «مكّه» و يا صرف كردن از اموال خويش در غزوه «بدر» و مانند آن)؛ ٤- جهاد با خون و جان خويش در راه خدا.
و در مورد «انصار» دو صفت ذكر شده: نخست «ايواء» (پناه دادن)، دوم «نصرت» (يارى كردن).
و با ذكر جمله «بَعْضُهُمْ أَوْلِياءُ بَعْضٍ» همه را در برابر يكديگر متعهد و مسئول مىداند.
در حقيقت اين دو گروه، در بافت جامعه اسلامى يكى به منزله «تار» و