تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٩٤
در آيات گذشته دو ايراد از ناحيه مخالفان به پيامبر صلى الله عليه و آله شد كه يكى از آنها باطل بودنش واضح بوده، لذا قرآن به پاسخ آن نپرداخته، و آن اين كه گفتند: ما اگر بخواهيم مىتوانيم مثل قرآن را بياوريم. مسلماً اين يك ادعاى كاذب و تو خالى بود و اگر مىتوانستند حتماً آورده بودند، بنابراين نيازى به پاسخ نداشته است.
ايراد دوم آنها اين بود كه: اگر اين آيات حق است و از طرف خدا است پس ما را مجازات كند و بلا بر ما فرود آرد. قرآن در سومين آيه مورد بحث به آنها چنين پاسخ مىدهد:
«هيچ گاه خداوند آنها را مجازات نخواهد كرد در حالى كه تو در ميان آنها هستى» «وَ ما كانَ اللَّهُ لِيُعَذِّبَهُمْ وَ أَنْتَ فيهِمْ».
در حقيقت وجود پر بركت تو كه «رحمة للعالمين» «١»
است، مانع از آن خواهد بود كه بر اين گناهكاران بلا نازل گردد، و همانند اقوام گذشته كه به طور دستهجمعى و يا انفرادى با وسائل مختلف از ميان رفتند، نابود گردند.
پس از آن اضافه مىكند: «همچنين خداوند آنها را مجازات نخواهد كرد در حالى كه استغفار كنند» (و از او تقاضاى عفو نمايند) «وَ ما كانَ اللَّهُ مُعَذِّبَهُمْ وَ هُمْ يَسْتَغْفِرُونَ».
در تفسير اين جمله، مفسران احتمالاتى دادهاند:
بعضى گفتهاند: منظور اين است كه: بعضى از مشركان بعد از گفتن جمله آيه قبل از گفتار خود پشيمان شدهاند و عرضه داشتهاند: غُفْرانَكَ رَبَّنا: «خدايا ما را بر اين گفتار ببخش»! و همين سبب شد كه حتى بعد از خروج پيامبر از «مكّه» گرفتار بلا و نابودى نشوند.
جمع ديگرى گفتهاند: اين جمله اشاره به باقيمانده مؤمنان در «مكّه» است؛