تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٦٦
ظَلَمُوا مِنْكُمْ خَاصَّةً».
«فِتْنَه» در قرآن مجيد در موارد متعددى به كار رفته:
گاهى به معناى آزمايش و امتحان.
و گاهى به معناى بلا و مصيبت و عذاب آمده است.
اين كلمه در اصل به معناى داخل كردن طلا در كوره است تا خوبى و بدى آن آشكار شود، سپس به معنى آزمايشها كه نشاندهنده چگونگى صفات باطنى انسانهاست به كار برده شده است، و همچنين در مورد بلاها و مجازاتها كه باعث تصفيه روح انسان و يا تخفيف گناه اوست به كار مىرود.
در آيه مورد بحث «فِتْنَه» به معناى بلاها و مصائب اجتماعى است كه دامن همه را مىگيرد و به اصطلاح خشك و تَر در آن مىسوزند.
و در حقيقت خاصيت حوادث اجتماعى چنين است: هنگامى كه جامعه در اداى رسالت خود كوتاهى كند و بر اثر آن قانونشكنىها و هرج و مرجها و ناامنىها و مانند آن به بار آيد، نيكان و بدان در آتش آن مىسوزند و اين اخطارى است كه خداوند در اين آيه به همه جوامع اسلامى مىكند و مفهوم آن اين است:
افراد جامعه نه تنها موظفند وظايف خود را انجام دهند بلكه موظفند ديگران را هم به انجام وظيفه وادارند؛ زيرا اختلاف، پراكندگى و ناهماهنگى در مسائل اجتماعى موجب شكست برنامهها خواهد شد و دود آن به چشم همه مىرود. كسى نمىتواند بگويد چون وظيفه خود را انجام دادهام از آثار شوم وظيفهنشناسىهاى ديگران بر كنار خواهم ماند چه اين كه آثار مسائل اجتماعى فردى و شخصى نيست.
اين درست به آن مىماند كه براى جلوگيرى از هجوم دشمنى، صد هزار نفر