تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٨٨
چارهجوئى و تدبير مىكند و او بهترين چارهجويان و مدبران است» «وَ يَمْكُرُونَ وَ يَمْكُرُ اللَّهُ وَ اللَّهُ خَيْرُ الْماكِرينَ».
اگر در حادثه هجرت پيامبر صلى الله عليه و آله درست بينديشيم به اين نكته برخورد مىكنيم كه آنها حداكثر نيروى فكرى و جسمانى خويش را براى نابود كردن پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله به كار بردند، و حتى پس از آن كه پيامبر از چنگال آنها بيرون رفت يكصد شتر- كه در آن روز سرمايه عظيمى بود- براى يافتن پيامبر جايزه تعيين كردند و افرادى بسيار به خاطر تعصب مذهبى و يا به دست آوردن اين جايزه بزرگ كوهها و بيابانهاى اطراف «مكّه» را زير پا گذاردند، و حتى تا دم در غار آمدند.
ولى خداوند با يك وسيله بسيار ساده و كوچك- چند تار عنكبوت- همه اين طرحها را نقش بر آب كرد، و با توجه به اين كه هجرت سر آغاز مرحله نوينى از تاريخ اسلام بلكه تاريخ بشريت بود، نتيجه مىگيريم كه خداوند به وسيله چند تار عنكبوت مسير تاريخ بشريت را تغيير داد!
اين منحصر به جريان هجرت نيست بلكه تاريخ انبياء نشان مىدهد همواره خداوند براى در هم كوبيدن گردنكشان از سادهترين وسائل استفاده مىكرده:
گاهى از وزش باد.
زمانى از انبوه پشهها.
گاهى از پرنده كوچك ابابيل، و مانند اينها، تا ضعف و ناتوانى بشر را در برابر قدرت بىپايانش آشكار سازد، و او را از فكر طغيان و سركشى باز دارد.
اين نكته نيز قابل توجه است كه توسل به اين سه موضوع: «زندان»، «تبعيد»، و «كشتن» منحصر به مشركان «مكّه» در برابر پيامبر نبود، بلكه هميشه جباران براى كوتاه كردن زبان مصلحان و از ميان بردن نفوذ آنها در ميان تودههاى