تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٤٦
آيد، من عقبنشينى خواهم كرد.
ديگر اين كه: «من از مجازات دردناك پروردگار در اين صحنه مىترسم» و آن را به خود نزديك مىبينم «إِنِّي أَخافُ اللَّهَ».
مجازات خداوند چيز سادهاى نيست كه بتوان در برابرش مقاومت كرد بلكه «كيفر او شديد و سخت است» «وَ اللَّهُ شَديدُ الْعِقابِ».
***
در آيه بعد، اشاره به روحيه جمعى از طرفداران لشگر شرك و بتپرستى در صحنه «بدر» مىكند و مىگويد: «در آن هنگام منافقان و آنهائى كه در دل آنها بيمارى بود مىگفتند: اين مسلمانان به آئين خود مغرور شدهاند و با اين گروه كم و اسلحه ناچيز بگمان پيروزى، و يا به خيال شهادت در راه خدا و زندگى جاويدان، در اين صحنه خطرناك- كه به مرگ منتهى مىشود- گام نهادهاند»! «إِذْ يَقُولُ الْمُنافِقُونَ وَ الَّذينَ في قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ غَرَّ هؤُلاءِ دينُهُمْ».
ولى آنها بر اثر عدم ايمان، و عدم آگاهى از الطاف پروردگار و امدادهاى غيبى او، از اين حقيقت آگاهى ندارند كه «هر كس بر خدا توكل كند و پس از بسيج تمام نيروهايش خود را به او بسپارد، خداوند او را يارى خواهد كرد، چه اين كه خداوند قادرى است كه هيچ كس در مقابل او ياراى مقاومت ندارد، و حكيمى است كه ممكن نيست دوستان و مجاهدان راهش را تنها بگذارد» «وَ مَنْ يَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ فَإِنَّ اللَّهَ عَزيزٌ حَكيمٌ».
در اين كه منظور از «منافقان» و «الَّذينَ في قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ» چه كسانى بودهاند؟ مفسران گفتگوى بسيارى كردهاند.
ولى بعيد نيست هر دو عبارت اشاره به گروه منافقان «مدينه» باشد؛ زيرا قرآن مجيد درباره منافقان كه شرح حال آنها در آغاز سوره «بقره» آمده است