مسلمانان بايد به هوش باشند كه حساب اين گروه‌ها را از پيمان‌شكنان جدا كنند.
اما اين كه مى‌گويد: «با آنها كه نزد مسجدالحرام پيمان بستيد»، ممكن است به خاطر اين باشد كه به هنگام صلح «حديبيه» كه مسلمانان با مشركان قريش در سرزمين «حديبيه» در پانزده ميلى «مكّه» در سال ششم هجرت پيمان بستند، گروه‌هاى ديگرى از مشركان عرب مانند طوايفى كه در بالا اشاره شد، به اين پيمان ملحق شدند، و با مسلمانان پيمان ترك مخاصمه بستند، ولى مشركان قريش پيمان خود را شكستند و سپس در سال هشتم در جريان فتح «مكّه» اسلام اختيار كردند، اما گروه‌هاى وابسته، مسلمان نشدند و پيمان را هم نشكستند.
و از آنجا كه سرزمين «مكّه» منطقه وسيعى (تا حدود ٤٨ ميل) اطراف خود را فرا مى‌گيرد، تمام اين مناطق جزء مسجدالحرام به‌شمار مى‌آيد چنان كه در آيه ١٩٦ سوره «بقره» در مورد حج تمتع و احكام آن مى‌خوانيم: ذلِكَ لِمَنْ لَمْ يَكُنْ أَهْلُهُ حاضِرِي الْمَسْجِدِ الْحَرامِ: «اين احكام مربوط به كسى است كه خانه و خانواده‌اش نزد مسجدالحرام نباشد».
و بر طبق تصريح روايات و فتاواى فقهاء احكام حج تمتع بر كسانى است كه فاصله آنها از «مكّه» بيش از ٤٨ ميل بوده باشد. «١»
بنابراين، هيچ مانعى ندارد كه صلح «حديبيه» كه در ١٥ ميلى «مكّه» انجام شده است به عنوان «عِنْدَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ» ذكر شود.
و اما اين كه بعضى از مفسران گفته‌اند: «استثناى فوق مربوط به مشركان قريش است، يعنى قرآن مجيد پيمان آنها را كه در «حديبيه» بستند محترم شمرده»، نادرست به نظر مى‌رسد؛ زيرا: