تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٩٢
«ابن عباس» و جمع ديگرى گفتهاند: مسلمانان در آغاز كار، گاهى در نماز صحبت مىكردند، و گاهى شخص تازه وارد، به هنگامى كه نماز را شروع مىكرد، از ديگران سؤال مىكرد، چند ركعت نماز خواندهايد؟ آنها هم جواب مىدادند فلان مقدار، آيه بالا نازل شد و آنها را از اين كار نهى كرد. «١»
و نيز از «زُهرى» نقل شده: هنگامى كه پيامبر صلى الله عليه و آله قرآن تلاوت مىكرد، جوانى از انصار همراه او بلند قرآن مىخواند، آيه نازل شد و از اين كار نهى كرد. «٢»
به هر صورت، قرآن در آيه فوق دستور مىدهد: «هنگامى كه قرآن تلاوت مىشود، با توجه به آن گوش دهيد و ساكت باشيد، شايد مشمول رحمت خدا گرديد» «وَ إِذا قُرِئَ الْقُرْآنُ فَاسْتَمِعُوا لَهُ وَ أَنْصِتُوا لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ».
«أَنْصِتُوا» از ماده «انْصات» به معنى سكوت توأم با گوش فرا دادن است.
در اين كه آيا اين سكوت و استماع، به هنگام قرائت قرآن در تمام موارد است؟
يا منحصر به وقت نماز و هنگام قرائت امام جماعت؟
و يا به هنگامى كه امام در خطبه نماز جمعه تلاوت قرآن مىكند؟
در ميان مفسران گفتگو بسيار است، و احاديث مختلفى در كتب حديث و تفسير در اين زمينه نقل شده است.
آنچه از ظاهر آيه استفاده مىشود اين است كه: اين حكم، عمومى و همگانى است و مخصوص به حال معينى نيست.
ولى روايات متعددى كه از پيشوايان اسلام نقل شده به اضافه اجماع و