سختگيرى كند؟).
جبرئيل گفت: نمى‌دانم بايد از آن كه مى‌داند سؤال كنم، سپس بار ديگر بر پيامبر صلى الله عليه و آله نازل شده، گفت:
يا مُحَمَّدُ انَّ اللَّهَ يَأْمُرُكَ أَنْ تَعْفُو عَمَّنْ ظَلَمَكَ وَ تُعْطِى مِنْ حَرَمَكَ وَ تَصِلَ مِنْ قَطَعَكَ:
«اى محمّد! خداوند به تو دستور مى‌دهد از آنها كه به تو ستم كرده‌اند (به هنگامى كه قدرت پيدا كردى) انتقام نگيرى و گذشت نمائى، و به آنها كه تو را محروم ساخته‌اند، عطا كنى، و به آنها كه از تو بريده‌اند پيوند برقرار سازى». «١»
و در حديث ديگرى نقل شده: هنگامى كه آيه نخست نازل شد و به پيامبر صلى الله عليه و آله دستور داد در برابر جاهلان تحمل كند، پيامبر صلى الله عليه و آله عرضه داشت:
پروردگارا! با وجود خشم و غضب، چگونه مى‌توان تحمل كرد؟
آيه دوم نازل شد و به پيامبر صلى الله عليه و آله دستور داد: در چنين هنگامى خود را به خدا بسپارد. «٢»
ذكر اين نكته نيز مناسب است كه عين آيه دوم مورد بحث در سوره «فصلت» آيه ٣٦ آمده است، تنها تفاوتى كه دارد به جاى «انَّهُ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ»، «انَّهُ هُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ» مى‌باشد.
***