تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧٠
هدايت كنيد، از شما پيروى نخواهند كرد» و حتى عقل و شعور آن را ندارند «وَ إِنْ تَدْعُوهُمْ إِلَى الْهُدى لا يَتَّبِعُوكُمْ».
آنها كه چنين هستند و نداى هاديان را نمىشنوند، چگونه مىتوانند ديگران را هدايت كنند؟
بعضى از مفسران احتمال ديگرى در تفسير اين قسمت از آيه دادهاند و آن اين كه: ضمير «هُمْ» به بتپرستان و مشركان بر مىگردد، يعنى گروهى از آنها بقدرى لجوج و متعصبند كه هر چه آنها را دعوت به توحيد كنيد، تسليم نمىشوند. «١»
اين احتمال نيز هست كه منظور اين باشد: اگر شما از آنها تقاضاى هدايت كنيد، تقاضاى شما انجام نخواهد شد، به هر حال «براى شما مساوى است، خواه آنها را، دعوت به سوى حق كنيد و يا در برابرشان خاموش باشيد» «سَواءٌ عَلَيْكُمْ أَ دَعَوْتُمُوهُمْ أَمْ أَنْتُمْ صامِتُونَ» در هر دو صورت، اين گروه بتپرستان لجوج، دست بردار نيستند.
طبق تفسير اول، معنى جمله اين است: براى شما يكسان است، خواه از بتها تقاضاى چيزى كنيد، يا خاموش باشيد، در هر دو صورت، نتيجه منفى است؛ زيرا بتها اثرى در سرنوشت كسى ندارند و قادر به انجام خواسته كسى نيستند.
«فخر رازى» در تفسير خود، در ذيل اين آيه مىنويسد: مشركان هنگامى كه به مشكلى گرفتار مىشدند دست تضرع به سوى بتها بر مىداشتند، و هنگامى كه مشكلى براى آنها واقع نمىشد، ساكت و خاموش بودند، قرآن به آنها مىگويد: خواه در برابر آنها تضرع و زارى كنيد و خواه خاموش بمانيد هيچ