روى اكراه انفاق مى‌كنند (دقت كنيد).
***
٢- نبايد فريب عبادت افراد را خورد
درس ديگرى كه از آيات فوق مى‌توان گرفت اين است كه: نبايد تنها به نماز و روزه مردم فريفته شد؛ زيرا منافقان، هم نماز مى‌خواندند، و هم به ظاهر در راه خدا انفاق مى‌كردند، بلكه بايد نمازها و انفاق‌هاى منافق‌گرانه را از اعمال پاك و سازنده مؤمنان راستين باز شناخت و اتفاقاً با دقت و كنجكاوى در ظاهر عمل نيز غالباً شناخته مى‌شود.
و در حديث مى‌خوانيم: لا تَنْظُرُوا الى‌ طُوْلِ رُكُوعِ الرَّجُلِ وَ سُجُودِهِ فَانَّ ذلِكَ شَىْ‌ءٌ اعْتادَهُ وَ لَوْ تَرَكَهُ اسْتَوْحَشَ، وَ لكِنِ انْظُرُوا الى‌ صِدْقِ حَدِيْثِهِ وَ أَداءِ أَمانَتِهِ:
«تنها به ركوع و سجود طولانى افراد ننگريد؛ زيرا ممكن است اين عبادت، عادتى باشد كه از تركش ناراحت شود، بلكه به راستگوئى و اداء امانت آنها دقت كنيد» «١» زيرا راستى و امانت از ايمان سرچشمه مى‌گيرد، در حالى كه ركوع و سجود عادتى با كفر و نفاق هم سازگار است.
***