تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥١٧

٢- منظور از احاطه جهنم چيست؟
مفسران در تفسير جمله «وَ إِنَّ جَهَنَّمَ لَمُحيطَةٌ بِالْكافِرينَ» گفتگوهاى مختلفى دارند:
بعضى مى‌گويند: اين جمله كنايه از آن است كه عوامل و اسباب ورود به جهنم، يعنى گناهان آنها را احاطه كرده است.
و بعضى گفته‌اند: اين از قبيل حوادث حتمى آينده است كه به صورت «ماضى» يا «حال» بيان مى‌شود، يعنى جهنم به طور قطع در آينده آنها را در بر خواهد گرفت.
ولى اين احتمال نيز وجود دارد كه جمله را به معنى حقيقى‌اش تفسير كنيم و بگوئيم هم اكنون جهنم موجود است و در باطن و درون اين جهان قرار دارد و آنها در ميان جهنم هستند، اگر چه هنوز فرمان تأثير كردن آن صادر نشده است، همان گونه كه بهشت نيز، هم اكنون وجود دارد و در باطن و درون اين جهان به همه احاطه كرده است منتها بهشتيان چون تناسب با بهشت دارند با آن مرتبط خواهند بود و دوزخيان چون متناسب با دوزخند با دوزخ. «١»
***