فرمان خود را به جاى شما قرار خواهد داد» «وَ يَسْتَبْدِلْ قَوْماً غَيْرَكُمْ».
گروهى كه از هر نظر مغاير شما هستند، نه تنها شخصيتشان بلكه ايمان، اراده، شهامت و فرمانبرداريشان غير از شما است.
«و از اين رهگذر هيچ گونه زيانى نمى‌توانيد به خداوند و آئين پاك او وارد كنيد» «وَ لا تَضُرُّوهُ شَيْئاً».
اين يك واقعيت است، نه يك گفتگوى خيالى يا آرزوى دور و دراز؛ چرا كه «خداوند بر هر چيز توانا است» «وَ اللَّهُ عَلى‌ كُلِّ شَيْ‌ءٍ قَديرٌ» و هر گاه اراده پيروزى آئين پاكش را كند، بدون گفتگو جامه عمل به آن خواهد پوشاند.
***
نكته‌ها:
١- تأكيدهاى مكرّر بر مسأله جهاد
در دو آيه فوق از هفت طريق روى مسأله جهاد تأكيد شده است.
نخست از طريق خطاب به افراد با ايمان.
دوم از طريق امر به حركت به ميدان جهاد.
سوم به وسيله تعبير «فِى سَبِيْلِ اللَّهِ».
چهارم استفهام انكارى درباره تبديل دنيا به آخرت.
پنجم تهديد به «عَذابٍ أَلِيْم».
ششم تهديد به اين كه شما را از صحنه خارج مى‌كند و ديگران را به جاى شما مى‌گذارد.
و هفتم از طريق توجه به قدرت بى‌پايان خدا و اين كه سستى‌هاى شما هيچ گونه زيانى به پيشرفت كارها نمى‌رساند، بلكه هر زيانى باشد، دامنگير خود شما مى‌شود.
***