را به ميل خود تغيير داده، و ماه ديگرى كه هوا در آن ماه، آمادگى بيشترى داشت به جايش قرار مى‌دادند، و ممكن است، هر دو فلسفه صحيح باشد.
اما به هر صورت، اين عمل سبب مى‌شد كه: آتش جنگ‌ها همچنان فروزان بماند، و فلسفه ماه‌هاى حرام پايمال شود، و مراسم حج بازيچه دست اين و آن و وسيله‌اى براى منافع مادى آنها گردد.
قرآن اين كار را «زيادى در كفر» شمرده؛ زيرا علاوه بر شرك و «كفر اعتقادى» كه داشتند با زير پا گذاشتن اين دستور مرتكب «كفر عملى» هم مى‌شدند، به خصوص اين كه: با اين كار دو عمل حرام انجام مى‌دادند.
يكى اين كه حرام خدا را حلال كرده بودند.
و ديگرى اين كه حلال خدا را حرام نموده بودند.
***
٣- وحدت كلمه در برابر دشمن
قرآن در آيات فوق دستور مى‌دهد: به هنگام مبارزه با دشمن، مسلمانان متفقاً و در صف واحد با آنها پيكار كنند، از اين دستور استفاده مى‌شود كه حتى مبارزات سياسى، فرهنگى، اقتصادى و نظامى خود را در برابر آنان هماهنگ سازند، و تنها در سايه چنين وحدتى كه از روح توحيد اسلام سرچشمه مى‌گيرد، توانائى بر پيروزى در مقابل دشمن دارند.
اين همان دستورى است كه مدت‌ها است به دست فراموشى سپرده شده و يكى از علل انحطاط مسلمين محسوب مى‌شود.
***
٤- چگونه اعمال زشت در نظر زيبا جلوه مى‌كند؟
وجدان انسان در حالى كه دست نخورده باشد، به خوبى نيك و بد را