١٥- جمع بندى
از مجموع بحث‌هاى گذشته چنين نتيجه مى‌گيريم كه: اثر تخديرى انتظار تنها در صورتى است كه مفهوم آن مسخ يا تحريف شود- همان گونه كه جمعى از مخالفان، تحريفش كرده‌اند و جمعى از موافقان مسخش-.
اما اگر به مفهوم واقعى در جامعه و فرد پياده شود، يك عامل مهم تربيت، خودسازى، تحرك و اميد خواهد بود.
از جمله مدارك روشنى كه اين موضوع را تأييد مى‌كند اين است كه در ذيل آيه: وَعَدَ اللَّهُ الَّذِيْنَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِى الأَرْضِ ...:
«خداوند به آنها كه ايمان دارند و عمل صالح انجام مى‌دهند، وعده داده است كه حكومت روى زمين را در اختيارشان بگذارد ...». «١»
از پيشوايان بزرگ اسلام نقل شده است كه منظور از اين آيه هُوَ الْقائِمُ وَ أَصْحابُهُ: «مهدى عليه السلام و ياران او هستند». «٢»
و در حديث ديگرى مى‌خوانيم: نَزَلَتْ فِى الْمَهْدِىِّ: «اين آيه درباره مهدى عليه السلام نازل شده است». «٣»
در اين آيه مهدى عليه السلام و يارانش به عنوان الَّذِيْنَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ: «آنها كه ايمان و عمل صالحى دارند» معرفى شده‌اند.
بنابراين، تحقق اين انقلاب جهانى بدون يك ايمان مستحكم كه هر گونه ضعف و زبونى و ناتوانى را دور سازد، و بدون اعمال صالحى كه راه را براى