اقليت سالم و محترم در برابر اكثريت حاكم بوده باشد.
و اين كه بعضى از مفسران آن را به عنوان تحقير، توهين، اهانت و سخريه اهل كتاب ذكر كرده‌اند، نه از مفهوم لغوى كلمه استفاده مى‌شود، نه با روح تعليمات اسلام سازگار است و نه با ساير دستوراتى كه درباره طرز رفتار با اقليت‌هاى مذهبى به ما رسيده است، تطبيق مى‌كند.
نكته قابل توجه ديگر اين كه: در آيه فوق گر چه در ميان شرائط «ذِمَّه» تنها «جِزْيَه» مطرح شده است، ولى تعبير به «هُمْ صاغِرُونَ» يك اشاره اجمالى به ساير شرائط ذمه است؛ زيرا از آن استفاده مى‌شود كه آنها فى المثل در محيط اسلامى دست به تبليغات بر ضد مسلمان‌ها نزنند، با دشمنان آنها همكارى نكنند، و در راه پيشرفتهايشان سد و مانعى ايجاد ننمايند؛ زيرا اين امور با روح خضوع و تسليم و همكارى سازگار نيست.
***
نكته:
«جزيه» چيست؟
«جِزْيَه» يك نوع ماليات سرانه اسلامى است كه به افراد تعلق مى‌گيرد، نه بر اموال و اراضى، و به تعبير ديگر «ماليات سرانه سالانه» است.
بعضى معتقدند: ريشه اصلى آن غير عربى است و از «گِزْيَت» كلمه فارسى باستانى كه به معنى مالياتى است كه براى تقويت ارتش اخذ مى‌شود، گرفته شده. «١»
ولى بسيارى معتقدند: اين لغت يك لغت عربى خالص است، و همان گونه كه سابقاً نقل كرديم از ماده «جزاء» گرفته شده، به مناسبت اين كه: ماليات مزبور