واقع شدند. «١»

ولى بعيد نيست اين عبارت، همه كسانى را كه به نوعى تحت فشار و شكنجه بت‌پرستان قرار گرفته بودند و دل‌هايشان از آنها پر خون بود شامل شود.
***
سپس مى‌افزايد: در پرتو پيروزى شما و شكست آنها «خشم دل‌هاى مؤمنان را فرو مى‌نشاند» «وَ يُذْهِبْ غَيْظَ قُلُوبِهِمْ».
اين جمله ممكن است تأكيدى براى جمله سابق (وَ يَشْفِ صُدُورَ قَوْمٍ مُؤْمِنِيْنَ) بوده باشد.
و نيز ممكن است با آن متفاوت باشد و جمله گذشته اشاره به اين باشد كه در پرتو پيروزى اسلام دل‌هائى كه سال‌ها به خاطر اسلام و پيامبر صلى الله عليه و آله مى‌تپيد و ناراحت و بيمار بود، بهبودى يافت.
و جمله دوم، اشاره به اين كه دل‌هائى كه به خاطر از دست دادن عزيزان و بستگان و تحمل انواع آزارها و شكنجه‌ها پر از ناراحتى بود آرامش خود را با كشته شدن دشمنان سنگدل باز مى‌يابد.
و در پايان آيه مى‌فرمايد: «خداوند، توبه هر كسى را كه بخواهد (و مصلحت بداند) مى‌پذيرد» «وَ يَتُوبُ اللَّهُ عَلى‌ مَنْ يَشاءُ».
«و خداوند از نيات توبه‌كنندگان آگاه است و دستورهائى را كه درباره آنها و همچنين پيمان‌شكنان داده است حكيمانه مى‌باشد» «وَ اللَّهُ عَليمٌ حَكيمٌ».
ضمناً جمله‌هاى اخير اشاره به آن است كه ممكن است در آينده بعضى از آنها از در توبه در آيند بايد توجه داشته باشند كه خدا توبه آنها را مى‌پذيرد و