مختلف داده شده، نه به اين معنى است كه خواندن بدون انديشه و عمل سبب ميشود كه به طرز خارق‌العاده‌اى اين آثار آشكار شود، و فى المثل كسى كه الفاظ برائت و انفال را بدون كمترين فهم معنى آنها بخواند از نفاق بيگانه و در صف شيعيان راستين قرار خواهد گرفت.
بلكه اينها در حقيقت اشاره به محتواى سوره و اثر سازنده آن در تربيت فرد و اجتماع است، كه آن هم بدون فهم معنى و آمادگى براى عمل ممكن نيست.
و از آنجا كه صفوف مؤمنان راستين و منافقان و خطوط اصلى زندگى آنان در اين دو سوره به طرز واضحى مشخص شده، و براى آنها كه مرد عملند، نه سخن، راه را كاملًا روشن ساخته است، بنابراين تلاوت آنها به ضميمه فهم محتوا و پياده كردن آن در زندگى، اين اثر فوق‌العاده را دارد و آنها كه به قرآن و آيات نورانيش همانند يك افسون مى‌نگرند در حقيقت از روح اين كتاب تربيتى و انسان‌ساز بيگانه‌اند.
اهميت نكات مختلفى كه در اين سوره به آن اشاره شده بقدرى زياد است كه از پيامبر صلى الله عليه و آله نقل شده:
«سوره برائت و توحيد با هفتاد هزار صف از صفوف ملائكه بر من نازل گرديد و هر كدام اهميت اين دو سوره را توصيه مى‌كردند»! «١»
***
٦- درك يك واقعيت تاريخى
تقريباً تمام مفسران و مورخان اتفاق نظر دارند هنگامى كه اين سوره- يا آيات نخستين آن- نازل شد و پيمان‌هائى را كه مشركان با پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله داشتند لغو كرد پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله براى ابلاغ اين فرمان آن را به «ابوبكر» داد تا در موقع