تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٩٦
دشمن باشد، ولى با توجه به كلمه فِي الأَرْضِ: «در زمين» و با توجه به ريشه اين لغت، كه به معنى شدت و غلظت است، روشن مىشود معنى اصلى جمله چنين نيست.
بلكه منظور اصلى، تفوق كامل بر دشمن و نشان دادن قوت، قدرت و محكم كردن سيطره خود بر منطقه است.
ولى از آنجا كه گاهى در هم كوبيدن و كشتار دشمن، سبب تحكيم موقعيت مسلمانان مىشود، مىتواند يكى از مصاديق اين جمله در شرايط خاصى، كشتار دشمن بوده باشد، نه مفهوم اصلى جمله!
به هر حال، آيه مورد بحث، مسلمانان را به يك نكته حساس جنگى توجه مىدهد، و آن اين كه:
هيچ گاه مسلمانان پيش از شكست كامل دشمن، نبايد به فكر گرفتن اسير باشند؛ زيرا چنان كه از پارهاى از روايات استفاده مىشود، بعضى از مسلمانان تازه كار در ميدان «بدر» سعى داشتند دشمن را تا ممكن است اسير كنند؛ براى اين كه طبق معمول جنگهاى آن روز، پس از خاتمه جنگ، مبلغ قابل ملاحظهاى به نام «فِدْيَه» يا «فِداء» مىگرفتند و اسيران را در مقابل آن آزاد مىكردند. «١»
اين كار ممكن است بعضى از مواقع كار خوبى محسوب شود، ولى قبل از اطمينان كامل از شكست دشمن، كار خطرناكى است؛ زيرا مشغول شدن به گرفتن اسيران و بستن دستهاى آنها و انتقال آنان به يك محل مناسب در بسيارى از اوقات، جنگجويان را از اصل هدف جنگ باز مىدارد، و چه بسا به «دشمن زخمخورده» امكان مىدهد، حملات خود را تشديد و جنگجويان را در هم بكوبند.