تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٣٤
منظور از «حيات» و «هلاكت» در اينجا همان «هدايت» و «گمراهى» است؛ زيرا روز «بدر» كه نام ديگرش «يوم الفرقان» است به روشنى تقويت مسلمانان را با يارى خداوند به همه نشان داد و ثابت كرد كه اين گروه، با خدا راهى دارند و حق با آنهاست.
و در پايان مىگويد: «خداوند شنوا و داناست» «وَ إِنَّ اللَّهَ لَسَميعٌ عَليمٌ».
فرياد استغاثه شما را شنيد و از نيّاتتان با خبر بود و به همين دليل شما را يارى كرد تا بر دشمن پيروز شديد.
***
تمام قرائن نشان مىدهد لااقل عدهاى از مسلمانان اگر از چگونگى قدرت و سپاه دشمن با خبر بودند تن به اين درگيرى نمىدادند، هر چند گروه ديگرى از مؤمنان مخلص در برابر همه حوادث تسليم اراده پيامبر صلى الله عليه و آله بودند، به همين دليل، خداوند جريانهائى پيش آورد كه هر دو گروه خواه ناخواه در برابر دشمن قرار گيرند، و تن به اين پيكار سرنوشتساز در دهند.
از جمله اين كه: پيامبر صلى الله عليه و آله قبلًا صحنهاى از نبرد را در خواب ديد كه تعداد كمى از دشمنان در مقابل مسلمانان حاضر شدهاند و اين اشاره و بشارتى به پيروزى بود، عين اين خواب را براى مسلمانان نقل كرد و موجب تقويت روحيه و اراده آنها در پيشروى به سوى ميدان «بدر» گرديد.
البته پيامبر صلى الله عليه و آله اين خواب را درست ديده بود؛ زيرا نيرو و نفرات دشمن اگر چه در ظاهر بسيار زيادتر بود، ولى در باطن اندك، ضعيف و ناتوان بودند، و مىدانيم خوابها معمولًا جنبه اشاره و تعبير دارند، و در يك خواب صحيح چهره باطنى مسأله خودنمائى مىكند.
اين خواب را پيامبر صلى الله عليه و آله براى مسلمانان شرح داد، ولى بالاخره اين سؤال در