ميان خمس و زكات تفاوت مهمى وجود دارد و آن اين است كه «زكات» از ماليات‌هائى است كه در حقيقت جزو اموال عمومى جامعه اسلامى محسوب مى‌شود، لذا مصارف آن عموماً در همين قسمت مى‌باشد.
ولى «خمس» از ماليات‌هائى است كه مربوط به حكومت اسلامى است؛ يعنى مخارج دستگاه حكومت اسلامى و گردانندگان اين دستگاه از آن تأمين مى‌شود.
بنابراين، محروم بودن سادات از دست‌يابى به اموال عمومى (زكات) در حقيقت براى دور نگه داشتن خويشاوندان پيامبر صلى الله عليه و آله از اين قسمت است، تا بهانه‌اى به دست مخالفان نيفتد كه پيامبر خويشان خود را بر اموال عمومى مسلط ساخته است.
و از سوى ديگر، نيازمندان سادات نيز بايد از طريقى تأمين شوند، اين موضوع در قوانين اسلام چنين پيش‌بينى شده كه آنها از بودجه حكومت اسلامى بهره‌مند گردند، نه از بودجه عمومى. در حقيقت خمس نه تنها يك امتياز براى سادات نيست بلكه يك نوع كنار زدن آنها، به خاطر مصلحت عموم و به خاطر اين كه هيچ گونه سوء ظنى توليد نشود مى‌باشد. «١»
جالب اين كه به اين موضوع در احاديث شيعه و سنى اشاره شده است:
در حديثى از امام صادق عليه السلام مى‌خوانيم: «جمعى از بنى‌هاشم به خدمت