در سوگ امیر آزادی (ترجمه مثیر الأحزان) - ابن نما حلی - الصفحة ٥٧ - محمد بن جعفر

جناب «جعفر بن نما»، پدر گرانقدر او بود كه مورد توجّه قرار گرفت و ديگر جناب «على بن نما»، عموى دانشمند وى كه او نيز شهرت و اعتبار بسيارى يافت.

از اين خاندان ريشه‌دار چهره‌هاى علمى ديگرى نيز بلند آوازه شدند كه ما در مقام شمارش آنان و بردن نام بلندشان نيستيم و هدف از اين مقدّمه، تنها ترسيم بيوگرافى كوتاه تاريخى و فشرده‌اى از اين خاندان شناخته شده، بزرگوار، بخشنده و با فضيلت مى‌باشد كه هم در شهر تاريخى «حلّه» ولادت يافتند و هم در آنجا رشد و ترقى نمودند و هم در آنجا زندگى كردند و نسبت آنان نيز به قبيله «ربيعه» مى‌رسيد؛ و نويسنده بزرگوار «مثير الاحزان»، شيخ جليل، «ابن نما علّامه حلّى» از اين درخت تناور و اين ريشه استوار و بارور است.

محمّد بن جعفر

او براستى ستاره درخشان جامعه و دين، در روزگار خويش بود. وى در لقب «نجيب الدّين» و با كنيه «ابو ابراهيم»، محمّد بن جعفر بن ابى البقاء، هبة اللَّه بن نما بن على بن حمدون حلّى ربيعى نام داشت، و از قبيله ربيعه، قبيله بلند آوازه و ريشه‌دار عرب ريشه مى‌گرفت و به آن منسوب بود.

در سال ٥٧٦ هجرى در شهر «حلّه» ديده به جهان گشود و در آن محيط علمى و فكرى و دينى رشد كرد و نزد پدر دانشمند و ديگر دانشوران آشنا و معاصر خويش، همچون: فخر الدّين محمّد بن ادريس حلّى عجلى، و شيخ محمّد بن مشهدى، دانش آموخت و از آنان اجازه نقل روايت دريافت داشت.

دانشوران و دانشمندان بسيارى از مقام علمى او بهره‌ور گشتند و از خرمن دانش او خوشه‌ها چيدند و برخوردار گشتند كه از آن جمله: شيخ «سديد الدّين»، پدر علّامه، «احمد بن طاوس حسنى»، «رضى الدّين بن طاوس حسنى»، و چهره‌هايى بنام از اين گونه بودند.

محقق «كركى» در مورد او مى‌نويسد: دانشمندترين و دانشورترين و كارآمدترين عالمان، به درياى دانش و فقه اهل بيت، شيخ فقيه و سعيد كم نظير «محمّد بن نماى حلّى» است.