در سوگ امیر آزادی (ترجمه مثیر الأحزان) - ابن نما حلی - الصفحة ٢٧ - ٣ - دعوت به قانونمدارى و نظارت ملى

قلدرى و بدون رضايت و راى آگاهانه و آزادانه مردم به عنوان خليفه خدا.

ج) و ديگر بدعت موروثى ساختن حكومت كه تا آن روز در ميان مسلمانان بى‌سابقه بود.

با اين بيان هدف ديگر عاشورا و نهضت شجاعانه حسين ٧ نفى و طرد استبداد و زورمدارى عريان و اوج دادن جامعه و مردم به جهانى آزاد و برخوردار از منطق و خرد و گفت و شنود خردورزانه و آگاهانه و منصفانه، و حال و هوايى برخوردار از شرايط آزاد براى آزادى انديشه و بيان و مقايسه و انتخاب و در خور زندگى انسانى بود.

٣- دعوت به قانونمدارى و نظارت ملّى‌

امر به معروف و نهى از منكر نه كار يك نهاد و ستاد فرمايشى است و نه از فرد و گروهى ناآراسته به دانش و عملكرد و انديشه پرجاذبه و شايسته و مترقى- گرچه هدف آنان هم نيك باشد- ساخته است.

ره آورد آن نيز حكومت بر كالبدها و ظاهرها با زور و فشار، يا دخالت در امور و شئون خصوصى مردم و سلب امنيت و آزادى از آنان نيست و شعاع عمل، آن هم نه كوتاه كردن مو و ناخن جوانان است و نه تحقق شعار يا روسرى و يا توسرى! هم چنان كه نبايد از آن ابزارى براى تحميل اختناق و انسداد سياسى ساخت؛ چرا كه اين دو اصل مترقى اگر از مسخ و تحريف قدرتها و تاريك‌انديشى‌ها مصون بمانند در حقيقت ترسيم‌كننده آزادى بيان و قلم، نقد و انتقاد، دليل خواهى و چون و چرا، نظارت بر روند امور و شئون جامعه و حكومت، و نقد پذير و پاسخگو خواستن صاحبان قدرت و امكانات در برابر مردم است و در همان حال رساترين دليل بر لزوم روزنامه‌ها و مطبوعات آزاد، تريبون‌ها و منبرهاى مستقل، رسانه‌ها و فرستنده‌هاى مردمى، دعوت‌ها و احزاب و گروه‌هاى متنوع و متعدد در قلمرو حق و عدالت است تا بتوانند در پرتو اين اصول مترقى از حقوق و آزادى مردم پاس داشته و ناظر هوشمند و مراقب قانون‌گرايى و قانونمدارى صاحبان قدرت و توده‌هاى مردم باشند و در صورت لزوم آنان را امر به معروف و يا نهى از منكر كنند.

تنها در اين شرايط است كه جامعه روى آزادى و سعادت و قانونگرايى و رفتار