در سوگ امیر آزادی (ترجمه مثیر الأحزان) - ابن نما حلی - الصفحة ٣٩٥ - دست انتقام

نگرشى بر جنبش ضد استبدادى مختار

دست انتقام‌

از چهره‌هاى نامدار و پر راز و رمز تاريخ عرب و اسلام، يكى هم «مختار» فرزند «ابو عبيده ثقفى» است.

او در نخستين سال از هجرت دگرگونساز پيامبر ديده به جهان گشود و بخشى از زندگى پر ماجراى خويش را در كنار پدرش سپرى كرد؛ آن گاه با مرگ پدر، به سوى عمويش در مدائن شتافت و زندگى فرهنگى و اجتماعى و سياسى او از آنجا آغاز گرديد.

عموى «مختار»، «سعد بن مسعود»، از چهره‌هاى با نفوذ و درست انديش روزگار خود بود؛ و با خاندان وحى و رسالت ارتباط دوستانه‌اى داشت؛ و به خاطر همين آگاهى و درستكارى‌اش بود كه از سوى امير مؤمنان به تدبير امور و تنظيم شئون مردم، در مدائن برگزيده شد، و پس از شهادت امير مؤمنان و فراز و نشيب‌هاى بسيارى كه پديد آمده و فتنه كور و گمراهگر و عوامباز امويان همه جا را تيره و تار ساخت، اين چهره روشنفكر و حق‌پو از خاندان پيامبر نبريد و به دستور دوّمين امام نور كار خويش را پى‌گرفت و به سامان بخشيدن به امور مردم مدائن ادامه داد. او همان كسى است كه حضرت مجتبى ٧ به هنگام بازگشت از ساباط مدائن كه زخمى نيز برداشته بود، در خانه او فرود آمد و در برابر برخى كه او را به تسليم نمودن آن حضرت به معاويه، و گرفتن امتياز، وسوسه مى‌كردند، دليرانه و حق‌طلبانه ايستاد و گفت: زشت باد روى شما و رأيتان!! آيا فرزند آزادمنش و اصلاح طلب پيامبر خدا را تسليم فرزند تاريك‌انديش و تبهكار هنده چگرخواره ساخته و كرامت‌