بشنو از نى (شرحى بر حكايتهاى مثنوى) - حق شناس، سيد حسين - الصفحة ٣٤٢ - استنتاج

اگر تجاوز به حقوق ديگران بد است و متجاوز بايد گوشمالى شود، در همه موارد است نه اينكه در مورد بعضى‌ها متجاوز بخشيده شود و در مورد بعضى‌ها گوشمالى!

حضرت على ٧ در بخشى از وصيت خود به فرزندش حضرت حسين ٧ مى‌فرمايد:

«يا بنيّ اجعل نفسك ميزانا فيما بينك و بين غيرك فأحبب لغيرك ما تحبّ لنفسك و اكره له ما تكره لها و لا تظلم كما لا تحبّ أن تظلم و أحسن كما تحبّ أن يحسن إليك و استقبح من نفسك ما تستقبحه من غيرك و ارض من النّاس بما ترضاه لهم من نفسك و لا تقل ما لا تعلم و إن قلّ ما تعلم و لا تقل ما لا تحبّ أن يقال لك»

«پسرم! در آنچه ميان تو و ديگران است، خود را ترازو قرار ده، پس براى ديگران بپسند آنچه براى خود مى‌پسندى و نخواه براى ديگران آنچه براى خود نمى‌خواهى و ستم مكن به ديگران چنانكه مى‌خواهى به تو ستم شود و نيكى كن چنانكه دوست دارى به تو نيكى شود، و زشت دان از خود آنچه را كه از ديگرى زشت پندارى و از مردم راضى باش به آنچه كه تو خوشنود مى‌شوى براى آنها از جانب خود و آنچه نمى‌دانى مگو اگرچه دانسته‌ات اندك باشد، و آنچه دوست ندارى برايت گفته شود مگو.»[١]

آقاى قاضى! مگر نمى‌دانى چاهى كه براى من مى‌كنى عاقبت خود در آن خواهى افتاد؟ آيا اين سخن به گوش تو نخورده است كه:

«من حفر بئرا لأخيه وقع فيه».

«هركس براى برادر مؤمن خود چاهى بكند، خود در آن چاه افتد.»[٢]

[١] - نهج البلاغه، نامه ٣١

[٢] - شرح انقروى، ج ١٤، ص ٤٧٧، اين روايت را منسوب به پيغمبر مى‌داند.