بشنو از نى (شرحى بر حكايتهاى مثنوى) - حق شناس، سيد حسين - الصفحة ٤٦٧ - استنتاج

٦- علم و زهد، بى‌خود را به خود مى‌آورد، درحالى‌كه عشق خود را بى‌خود مى‌كند!

٧- علم و زهد ايصال الى الطريق است، درحالى‌كه عشق ايصال الى المطلوب!

٨- علم و زهد به كوشش و تلاش محتاجند ولى عشق به كشش.

٩- علم و زهد سهم مخلصين است، عشق سهم مخلصين!

و ...

*** مولانا در اين حكايت با بيان گوشه‌اى از شرح حال امرؤ القيس و پادشاه روم اينگونه نتيجه مى‌گيرد كه عشق نه تنها امرو القيس و پادشاه روم را از ملك و سلطنت ظاهرى ربود بلكه بسيارى از پادشاهان ديگر را از تبار و سلطنت ربوده است.

زيرا وقتى تير عشق به كمان گذاشته شود صدهزاران سر به پيش او به پولى نمى‌ارزد، كنايه از اينكه وقتى عشق در دلى نفوذ كرد، عقل از سر مى‌گريزد.

و اين يكى از خواص عشق است كه به هنگام خوشى دم‌به‌دم عاشق را مى‌كشد.

عشقى كه در حال خوشى اينگونه دم‌به‌دم عاشق بكشد واى به آن زمان كه خشمگين شود.

***