بشنو از نى (شرحى بر حكايتهاى مثنوى) - حق شناس، سيد حسين - الصفحة ٢٣١ - استنتاج

چون اين حيله نفسم را احساس كردم، من نيز نذر كردم كه تا اين بدن زنده است، هيچ از خلوت سر بيرون نيارم؛ زيرا هرآنچه تن در خلوت كند لوجه اللّه مى‌كند نه براى مردم.

استنتاج‌

خواسته‌هاى نفس را به سوى خدا جهت دادن، كه در اصطلاح اسلامى، از آن با عنوان «في سبيل اللّه» ياد شده است، يكى از مشكل‌ترين كارهايى است كه سالك، همواره بايد در طى سلوك آن را منظور نظر خود قرار دهد.

مقبول شدن همه اعمال عبادى و مأجور شدن همه اعمال غير عبادى مشروط به نشانه رفتن اين عقربه به آن نقطه است.

اينكه قرآن مى‌فرمايد:

وَ جاهِدُوا فِي اللَّهِ حَقَّ جِهادِهِ ...؛[١] «و در راه خدا جهاد كنيد و حق جهادش ادا نماييد.»

اشاره به اين حقيقت است كه سالك بايد همه مجاهدت‌ها و تلاش كوچك و بزرگ، و آشكار و نهان خود را در هر زمينه‌اى كه شد «في سبيل اللّه» انجام دهد و در اين نيت از مرحله بالايى برخوردار باشد؛ چنانكه جمله «حقّ جهاده» دلالت بر اين معنى دارد؛ زيرا اگر فرض شود كه «في سبيل اللّه» داراى مدارج و مراتبى است، سالك واصل و عارف كامل، سالكى است كه به آخرين مرتبه آن صعود كند و اين است معناى «حقّ جهاده».

و اگر چنين شد! استحقاق لطف الهى را پيدا مى‌كند، كه فرمود:

[١] - حج: ٧٨