بشنو از نى (شرحى بر حكايتهاى مثنوى) - حق شناس، سيد حسين - الصفحة ٢١٦ - استنتاج

و مى‌فرمايد:

كَذلِكَ نُفَصِّلُ الْآياتِ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ‌[١]

«اين‌چنين آيات خود را براى گروهى كه تفكر مى‌كنند شرح مى‌دهيم.»

وَ تِلْكَ الْأَمْثالُ نَضْرِبُها لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ‌[٢]

«اينها مثال‌هايى است كه براى مردم مى‌زنيم تا در آن بينديشند.»

نگاهى گذرا بر زندگى ديروز انسان و مقايسه آن با زندگى امروز، ما را با اين حقيقت آشنا مى‌كند كه سير صعودى او از خط خاك‌نشينى تا نقطه كاخ‌نشينى و از نقطه كاخ‌نشينى امروز او تا اوج افلاك‌نشينى فرداى انسان، همه و همه از بركت لحظه‌هايى است كه انديشمندان در ميدان تفكر و انديشه با چوگان علم آنقدر بر گوى مجهولات زدند تا مغز معرفت و عرفان از آن تحصيل نمودند.

و بدينوسيله جايگاه ارزشى برتر انسان نسبت به همه مخلوقات را اثبات كردند. بى‌جهت نيست كه انديشه و تفكر در فرهنگ اسلامى از جايگاه برترى برخوردار است تا جايى‌كه يك ساعت تفكر بهتر از يك شب عبادت، يكسال عبادت و بلكه شصت سال عبادت شمرده شده است.[٣]

«أنّ تفكّر ساعة خير من قيام ليلة»[٤]

«تفكّر ساعة خير من عبادة سنة»[٥]

«تفكّر ساعة خير من عبادة ستّين سنة»[٦]

زيرا به قول رازى: تفكّر انسان را به خدا نزديك مى‌كند ولى عبادت انسان را به‌

[١] - يونس: ٢٤

[٢] - حشر: ٢١

[٣] - اختلاف نتيجه شايد به خاطر تفاوت در اهميت متعلق فكر باشد.

[٤] - بحار الأنوار، ج ٧١، ص ٣٢٨

[٥] - بحار الأنوار، ج ٧١، ص ٣٢٧

[٦] - مجمع البحرين، ماده« فكر».