بشنو از نى (شرحى بر حكايتهاى مثنوى) - حق شناس، سيد حسين - الصفحة ١٩٩ - نكات قابل توجه در آيات فوق

٣- توزين همه اعمال، حتّى سبك‌ترين آن.

٤- ظلم نشدن به هيچ‌يك از بندگان خدا در توزين اعمالشان.

٥- آنانكه كفّه اعمال خيرشان سنگين است، رستگار خواهند بود و در يك زندگى خشنودكننده‌اى وارد خواهند شد.

٦- آنانكه كفّه اعمال خيرشان سبك است، آنان افراد زيانكارند و پناهگاهشان دوزخ و اهل جهنمند.

آيات پيشين، مجموعه آياتى بود درباره توزين اعمال انسان در روز قيامت، اكنون پرسش اين است كه توزين اعمال به چه كيفيتى انجام مى‌پذيرد؟

آنچه در ابتداى امر از ظاهر آيات پيشگفته، از كلماتى چون «وزن»، «ثقلت»، «خفّت» فهميده مى‌شود، همان چيزى است كه در ذهن ما از توزين اشياء با وسيله‌اى به نام ترازو تبادر مى‌كند، ولى حقيقت اين است كه توزين تنها در ترازو و اشياى محسوس نيست بلكه انطباق اعمال با حق و عدل هم نوعى توزين محسوب مى‌شود؛ چنانكه در روايتى، از امام صادق ٧ سؤال شد: «ما معنى الميزان، قال:

العدل»؛ «معناى ميزان- روز قيامت- چيست؟ حضرت فرمود: عدل است.»[١]

و همچنين در روايتى آمده است:

«انّ أمير المؤمنين و الأئمّة من ذرّيّته هم الموازين»

«حضرت على و امامان عليهم السّلام از فرزندان او، ترازوهاى سنجش‌اند.»[٢]

با توجه به مطالب پيشين، بايد گفت، توزين اعمال در روز قيامت؛ يعنى تطبيق اعمال ما به آنچه كه آن بزرگواران مى‌خواهند. پس اعمال ما از سنگينى معنوى خاص خودش برخوردار است و در اين صورت‌ ... فَمَنْ ثَقُلَتْ مَوازِينُهُ ...* صدق مى‌كند و اگر غير از اين بود؛ يعنى اعمال ما با آنچه كه آن بزرگواران مى‌خواهند منطبق نبود و يا مقدارى انطباق داشت؛ يعنى‌ ... وَ مَنْ خَفَّتْ مَوازِينُهُ ...* هو العالم.

[١] - تفسير نور الثقلين، ج ٢، ص ٥

[٢] - بحار الأنوار، ج ٧، ص ٢٥٢