بشنو از نى (شرحى بر حكايتهاى مثنوى) - حق شناس، سيد حسين - الصفحة ١٥٥ - حرص ممدوح در قرآن

الحرص و قليل الصبر.

إِنَّ الْإِنْسانَ خُلِقَ هَلُوعاً؛[١] «همانا انسان حريص آفريده شده است.»

با توجه به معناى «حرص» و با توجه به اينكه آيه كريمه فوق يكى از صفات ذاتى انسان را حرص معرفى كرده است، بايد گفت حرص همچون صفات ديگر وجودى انسان، در اصل بد نيست و از صفات مذموم به شمار نمى‌رود بلكه خداوند حكيم براساس:

لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ فِي أَحْسَنِ تَقْوِيمٍ؛[٢] «ما انسان را در بهترين نظام آفريده‌ايم.»

آدمى را به اين صفت (حريص) آفريده است تا انسان دستاويز محكمى براى رسيدن به كمال داشته باشد. بنابراين، اصل نياز انسان به حرص، امرى غير قابل انكار است ولى بايد ديد موارد «حرص ممدوح» و «حرص مذموم» كدام است.

حرص ممدوح در قرآن:

١- حريص شدن به انجام كارهاى خير.[٣]

٢- حريص شدن به هدايت ديگران.[٤]

٣- حريص شدن به بخشش خدا.[٥]

٤- حريص شدن در قرار گرفتن در زمره صالحان.[٦]

٥- حريص شدن به رحمت خدا.[٧]

٦- حريص شدن در وارد شدن به بهشت.[٨]

موارد بالا و هر موردى كه رنگ و بوى الهى دارد، مى‌تواند مورد حرص و آز انسان قرار گيرد؛ زيرا حرص و آزى كه رنگ و بوى الهى دارد، همان حرص‌

[١] - معارج: ١٩

[٢] - تين: ٤

[٣] - عاديات: ٨

[٤] - توبه: ١٢٨

[٥] - سجده: ١٦

[٦] - مائده: ٨٤

[٧] - اعراف: ٥٦

[٨] - اعراف: ٤٦