ترجمه من لا يحضره الفقيه شيخ صدوق - غفاري، علي اکبر؛ غفاري، محمد جواد؛ بلاغي، صدر - الصفحة ٤٢٩ - *(باب رهن - گروه) *

در بر داشت تباه ساخت) و ممكن است حمل بر تفريط مرتهن شود چنان كه در خبر رقم ٤١٠٢ گذشت».

٤١١٦- أبان بن عثمان گويد: امام صادق ٧ فرمود: اگر راهن و مرتهن در مورد رهن اختلاف كنند و يكى از آنها يعنى مرتهن بگويد: مال را به هزار درهم رهن دادم و ديگرى بگويد: به صد درهم داده‌اى بايد از آن كس كه مدّعى است به هزار درهم بوده بيّنه و شاهد خواست و اگر بيّنه نداشت، ديگرى يعنى آنكه مدّعى است كه صد درهم بوده است، سوگند ياد كند (و طبق آن عمل شود)، و چنانچه عين مرهونه قيمتش كمتر يا بيشتر از پولى است كه بابت گرو آنست و اختلاف كردند، يكى مى‌گويد: اين رهن بوده و دهنده ادّعا مى‌كند وديعه بوده، پس بايد آن كس كه گويد وديعه است اقامه بيّنه كند و چنانچه بيّنه نداشت ديگرى قسم ياد كند كه اين رهن است.

شرح: «در كافى أبان بواسطه ابن أبى يعفور اين خبر را روايت كرده است و بر دو امر دلالت دارد. ١- در اختلاف كم و زياد مبلغ، مرتهن بايد اقامه بيّنه كند و إلّا راهن سوگند ياد كند، ٢- در اختلاف اصل عمل كه آيا وديعه بوده يا رهن و مالك مى‌گويد: وديعه است و مرتهن مى‌گويد: رهن است، اگر مالك اقامه بيّنه كند قول او پذيرفته خواهد بود، و إلّا قول متصرّف متاع با ياد كردن سوگند مورد قبول است».

٤١١٧- اسحاق بن عمّار گويد: از موسى بن جعفر عليهما السّلام پرسيدم: