ترجمه من لا يحضره الفقيه شيخ صدوق - غفاري، علي اکبر؛ غفاري، محمد جواد؛ بلاغي، صدر - الصفحة ٢٩٩ - * خريد و فروش بردگان و احكام آن *
شرط كرد، پس اگر بايع نداند، مال از آن مشترى است، و هر گاه مشترى مال را شرط نكرده باشد و بايع نيز نداند كه وى مالى دارد، مالى از آن بايع است و هر گاه بايع بداند او (برده) مالى دارد و هنگام فروختن استثناء نكند مال از آن مشترى است.
٣٨١٧- و از زراره روايت شده كه گفت: به امام صادق ٧ عرض كردم: شخصى بردهاى را با مالش يك جا مىخرد. فرمود: اشكالى ندارد، گويد:
عرض كردم: مال مملوك بيش از قيمتى است كه خريدار مىدهد. فرمود: اشكالى ندارد.
شرح: «رواى خبر چنان كه در كافى است على بن حديد است و شيخ طوسى وى را تضعيف كرده و بايد گفت: مالى كه از آن مملوك است مالى است كه رغبتى بدان نيست، و الا معامله سفهى خواهد بود».
٣٨١٨- اسماعيل بن فضل گويد: از امام صادق ٧ از خريد مملوك از اهل كتاب كه در ذمّه اسلامند سؤال كردم، فرمود: اگر اقرار دارند كه برده هستند بخر و با آنها نكاح كن.
شرح: «ضمير
«إذا أقّروا»
را شرّاح هم به اهل ذمّه بازگرداندهاند و هم به مماليك به اعتبار
«لهم»
، و نظر ثانى نزد ما ارجح نمود آن را اختيار كرديم».
٣٨١٩- عبد الرّحمن بن أبى عبد اللَّه گويد: از امام صادق ٧ پرسيدم