ترجمه من لا يحضره الفقيه شيخ صدوق - غفاري، علي اکبر؛ غفاري، محمد جواد؛ بلاغي، صدر - الصفحة ١٩٠ - *(بنده فرارى) *

آزاد نمى‌شود؟ فرمود: نه، چه اين شخص نسبت به خدا و مولايش نافرمان مى‌باشد.

بنا بر اين گريختن، قرارداد تدبير را باطل ساخته است.

٣٥٣٨- سكونى از امام ششم از پدرش عليهما السّلام نقل كرده كه فرمود: نزد امير المؤمنين شكايت آوردند كه مردى بنده گريخته‌اى را كه متعلّق به ديگرى است گرفته و آن بنده با او بوده سپس فرار كرده است، آيا ضامن بنده هست يا نه؟ فرمود:

قسم به خداوند يكتا ياد كند كه او را برهنه نكرده و چيزى از آنچه همراه او بوده نستانده و او را نفروخته است، همچنين در نگهدارى‌اش كوتاهى و سستى نكرده است. چنانچه قسم خورد از ضمانش فارغ مى‌شود و ديگر ضامن او نيست.

شرح: «مراد آنست كه بنده و حيوان حكمش با ساير چيزهاى گم شده فرق دارد چيزهائى كه از ديگران گم شده و شخصى آن را مى‌يابد چنانچه تصرّفى در آن كند حتّى اگر برداشتن و دست زدن به آن باشد ضامنش مى‌شود، ولى برده فرارى اين طور نيست».

٣٥٣٩- غياث بن ابراهيم دارمى از امام صادق از پدرش عليهما السّلام نقل كرده كه فرمود: امير مؤمنان ٧ در باره حقّى كه براى يافتن بنده فرارى است فرمود: اين حق مادامى كه بنده مسلمان را بصاحب مسلمانش بازگردانند صحيح است نه بغير مسلمان.

شرح: «منظور اينست كه بنده نيز مانند ساير چيزها مال است و بايد به‌