ترجمه من لا يحضره الفقيه شيخ صدوق - غفاري، علي اکبر؛ غفاري، محمد جواد؛ بلاغي، صدر - الصفحة ١٥١ - *(باب آزاد كردن بنده و احكام آن) *

غلام مى‌شود يا اينكه همان سه تن كه تصريح كرده است آزادند؟ امام فرمودند: تنها همانها كه صريحا آزاد ساخته است آزادند.

٣٤٤٤- حلبى از امام صادق ٧ روايت كرده شخصى كنيز خود را به همسرى و كابين مردى آزاد درآورد و با او شرط كرد كه فرزندانى كه بهمرساند آزاد باشند، و آن مرد كنيز را طلاق داد يا از دنيا برفت و صاحب كنيز وى را به ديگرى شوهر داد، حكم فرزندان شوهر دوم چيست؟ امام ٧ فرمود: فرزندان حكم خود كنيز را دارند (آزاد نيستند) و جز اين نيست كه شرط فقط با شوهر اوّل بوده، امّا نسبت به دومى صاحب كنيز مختار است چنانچه خواهد آزاد كند و اگر بخواهد به رقيّت و بندگى باقى گذارد.

شرح: «اين حكم را در صورتى كه شرط را مفيد بدانيم و نيز فرزند را تابع مادر، صحيح است ولى مشهور اولاد مرد آزاد را آزاد دانند مگر اينكه با كنيزى ازدواج كند كه صاحب كنيز شرط رقيّت أولاد نمايد».

٣٤٤٥- رسول خدا ٦ فرمود: طلاق قبل از نكاح موضوع ندارد همچنان كه آزاد كردن پيش از مالك بودن.

٣٤٤٦- عبد الرّحمن بن أبى عبد اللَّه از امام صادق ٧ پرسيد: مردى به غلام خود گفت تو را آزاد كردم به شرط اينكه كنيزك خود را بزوجيّت تو درآورم و چنانچه با زنى ديگر ازدواج كنى يا كنيزى بگيرى و هوو بر سر او آورى يك صد دينار