براهين محكم و استوار اقامه كرده است، مير سيد شريف را بايد نام برد. اين حكيم محقق مى‌گويد مفهوم شىء به هيچ‌وجه نمى‌تواند در مفهوم مشتق مأخوذ و معتبر باشد؛ زيرا اگر مفهوم شىء را در مفهوم ناطق، به‌طور مثال، مأخوذ و معتبر بدانيم، لازمۀ آن اين خواهد بود كه عرض عام داخل در فصل جوهرى گردد. دليل اين امر آن است كه مفهوم شىء بودن، يك مفهوم عام عرضى به شمار مى‌آيد، در حالى كه مفهوم نطق در معنى فلسفى و منطقى خود نسبت به نوع انسان يك مفهوم ذاتى و جوهرى است. اكنون اگر فصل جوهرى انسان يعنى ناطق مركب از شىء و نطق باشد، لازم مى‌آيد فصل از مقام جوهرى بودن خويش تنزل كرده و تا مرحلۀ يك عرض عام سقوط نمايد.

محقق شريف در مقام اقامۀ يك برهان ديگر براى اثبات اين مسئله مى‌گويد: اگر مفهوم شىء در مشتق مأخوذ و معتبر باشد، لازمۀ آن اين خواهد بود كه مادۀ امكان خاص در قضايا به ضروريۀ ذاتيه تبديل گردد؛ زيرا مثلا اگر مفهوم ضاحك، كه يك مفهوم مشتق به شمار مى‌آيد، مركب باشد از شىء و ضحك، ناچار بايد گفت شيئى كه داراى خصلت ضحك مى‌باشد چيزى جز يك موجود انسانى نيست. اكنون اگر ضاحك را با همين مفهوم تركيبى، يعنى انسان صاحب ضحك، بر انسان حمل نماييم معنى آن اين خواهد بود كه انسان را بر انسان حمل كرده باشيم، در حالى كه اين‌گونه حمل را چيزى جز حمل شىء بر نفس نمى‌توان به شمار آورد. اين مطلب نيز بديهى است كه حمل شىء بر نفس پيوسته يك قضيۀ ضروريۀ ذاتيه را تشكيل مى‌دهد. به همين ترتيب معلوم مى‌گردد كه اگر كسى مفهوم شىء را در مشتق مأخوذ و معتبر بداند، ناچار با يك مشكل بزرگ روبه‌رو خواهد شد؛ و آن مشكل بزرگ چيزى جز تبديل مادۀ امكان خاص به ضروريۀ ذاتيه نيست.

مرحوم حاج ملاّ هادى سبزوارى، در مقام تأييد و تكميل براهين محقق شريف در مورد مسئلۀ مشتق يك سخن تازه و مسئلۀ جديدى را ارائه كرده است. وى مى‌گويد اگر مفهوم شىء در مشتق مأخوذ و معتبر باشد، لازم مى‌آيد نوع در فصل داخل گردد.

سبزوارى سخن خود را محكم‌تر و خلل‌ناپذيرتر از نحوۀ استدلال محقق شريف دانسته است. معنى سخن سبزوارى اين است كه اگر مفهوم شىء را، كه در اينجا چيزى جز مفهوم انسان نمى‌باشد، به‌طور مثال، در مفهوم ناطق داخل بدانيم، لازم مى‌آيد مفهوم انسان، كه مفهوم يك نوع به شمار مى‌آيد، در مفهوم ناطق كه چيزى جز فصل نيست