و اگر داود را در حكومت سلسله داد،اين را در حكمت گشايشى داد كه هر حكمى كه در اشكال [٢]سلسله بسته‌تر بودى [٣]به او گشاده شدى،تا رسول-صلّى اللّٰه عليه و آله-گفت او را:

اقضاكم عليّ، و صحابه گفتند [٤]:لا كانت معضلة لم يكن لها ابو الحسن،در جهان مشكل مباد كه نه آن را ابو الحسن باشد.

وَ لَوْ لاٰ دَفْعُ اللّٰهِ النّٰاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ ،ابو جعفر و نافع و يعقوب خواندند،و شيبه [٥]و ايّوب در شاذّ:«دفاع»،به كسر دال[٣٣٩-پ]و به«الف»اين جا و در سورة الحجّ،و ديگران بى«الف»خواندند،و اين اختيار ابو عبيده است براى آن‌كه خداى-جلّ جلاله-دافع است و او را مدافع نيست.و قرائت اوّل اختيار ابو حامد [٦]است،و گفت:مفاعله چنان كه از ميان دو كس باشد از يكى باشد،چنان كه:

احسن اللّٰه عنك الدّفاع و عافاك اللّٰه،و طارقت النّعل و عاقبت [٧]اللّصّ و ناولت الشّىء.

عبد اللّٰه عبّاس و مجاهد گفتند:اگر نه دفع خداست مشركان و كافران را،به مجاهد[ان] [٨]و مرابطان زمين را خراب كردندى،و مسجدها بسوختندى و مسلمانان را بكشتندى.

ديگر مفسّران گفتند:مراد آن است كه اگر نه خداى بلا دفع كردى به مؤمنان و ابرار از كفّار و فجّار،زمين و هرچه در زمين بودى هلاك شدى.

و رسول-عليه السّلام-گفت:خداى تعالى دفع كند به نمازكنان آنان را كه نماز نكنند،و[به] [٩]زكات دهان از آنان [١٠]كه زكات ندهند،و به روزه داران از آنان كه

[١] .همۀ نسخه بدلها:تنها.

[٢] .مج،وز،آج+از.

[٣] .اساس:شدى،با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.

[٤] .مج،وز:مى‌گفتند.

[٥] .اساس،مب،مر:شبه،آج:شيب،لب،فق:شيب،با توجّه به مج تصحيح شد.

[٦] .مج،وز:ابو حاتم.

[٧] .اساس كه نونويس است:بما فيه،با توجّه به مج تصحيح شد.

[٨] .اساسى:ندارد،از مج افزوده شد.

[٩] .اساس:ندارد،با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها افزوده شد.

[١٠] .مر:آنان را.