روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٢ - ترجمه

ثُمَّ لْيَقْضُوا تَفَثَهُمْ وَ لْيُوفُوا نُذُورَهُمْ [١] ...،و كقوله: فَلْيَعْبُدُوا رَبَّ هٰذَا الْبَيْتِ [٢].و اين«لام»امر است،غايب را به اين امر كنند.و از جمله عوامل [٣]جزم است [٤]،و معنى ليفعل زيد آن باشد كه:بگو زيد را تا اين كار بكند،و بفرماى زيد را و بايد تا زيد چنين كند.

حق‌تعالى گفت:هركه در ماه رمضان حاضر آيد،و معنى آن‌كه ماه رمضان به او درآيد و او را در يابد،بگو تا روزه دارد [٥]،يا بايد كه روزه دارد،يا از حقّ او آن است كه روزه دارد.

علما خلاف كردند در معنى آيت،بهرى گفتند:مراد آن است كه هركه [٦]اين ماه بدو [٧]درآيد،و او عاقل و بالغ و تن‌درست و مقيم [٨]باشد روزه دارد،و اين قول بيشتر فقهاست از اهل بيت،و مذهب بو حنيفه و شافعى است و اصحاب ايشان.

بهرى [٩]دگر گفتند:هركه در اوّل ماه رمضان مقيم باشد،واجب بود [١٠]بر او كه [١١]ماه تمام روزه دارد،سواء اگر در ميانه [١٢]سفر كند و اگر نه [١٣].و اگر در ميانه ماه او را سفرى پيش آيد،در سفرش روزه بايد داشتن،و اين قول نخعى و سدّى و قتاده است و مذهب ابن سيرين و عبيدة السّلمانىّ است.و از اميرالمؤمنين على [١٤]در اين روايتى آوردند،و مذهب درست قول اوّل است و عامّه علما و مفسّران،دليل[بر] [١٥]صحّت او از ظاهر قرآن [١٦]قوله: فَمَنْ شَهِدَ مِنْكُمُ الشَّهْرَ ،و اين«لام»تعريف عهد است،اشارت به جمله ماه،و ايشان چنان مى‌نمايند كه معنى آن است كه:من [١٧]شهد منكم [١٨]اوّل الشّهر فليصمه كلّه،و اين عدول است از ظاهر.