روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٦٢ - ترجمه

وَ لاٰ تَلْمِزُوا أَنْفُسَكُمْ [١] ...، وَ لاٰ تَقْتُلُوا أَنْفُسَكُمْ [٢]...،اى بعضكم بعضا،خود را عيب مكنى و خود را مكشى،يعنى يكديگر را براى آن‌كه چون شما در يك ملّتى [٣]به حكم يك شخصى [٤]،

لقوله-عليه السّلام: المؤمنون كنفس واحده.

و قولى ديگر اين است كه:مال خود به باطل مخورى،يعنى تلف مكنى به ناواجب در شرب خمر و معازف و انواع قمار و آنچه بدين ماند.باقر-عليه السّلام- گفت:«بالباطل»اى باليمين الكاذبة،به سوگند به دروغ،و اين قول مطابق قول اول است.صادق-عليه السّلام-گفت:خداى تعالى دانست كه در اين امّت [٥]حاكمان باشند كه حكم به ناحق كنند،[خداى تعالى] [٦]بندگان را نهى كرد ازآن‌كه به حكومت نزد ايشان روند.و اصل«باطل»ذاهب و زائل باشد،يقال:بطل [٧]الشّىء بطلا و بطولا و بطلانا. وَ تُدْلُوا بِهٰا إِلَى الْحُكّٰامِ ،و اصل«إدلاء»در رسن بود كه به چاه فروگذارند [٨]،يقال:ادليت[الدّلو اذا] [٩]ارسلتها لتملأها،قال اللّٰه تعالى:

فَأَدْلىٰ دَلْوَهُ [١٠] ...،و اصل«إدلاء»از دلو است،و دلاها اذا اخرجها.آنگاه هر[إلقاء قولى] [١١]يا فعلى را ادلاء گفتند،و آن را كه حجّت خود عرض كند،گويند:أدلى بحجّته،براى آن‌كه حجّت او دستاويز و متمسّك او باشد[بمثابت رسن] [١٢]، قال الشّاعر:

فقد جعلت اذا ما حاجتي عرضت [١٣] بباب دارك أدلوها بأقوام
و يقال:دلا ركابه يدلوها اذا[ساقها سوقا] [١٤]رفيقا،قال الرّاجز:

يا من قد [١٥]تدلوا المطىّ دلوا و تمنع العين الرّقاد الحلوا
يعنى مالهايى كه شما نتوانى بردن[و بخوردن] [١٦]از آن مردمان به دهن حاكمان بازمنهى و به تحفه ايشان مكنى.