روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٧٣ - ترجمه

و«ملاقات»و«لقا»را تفسير برفت پيشتر از اين،و اصل او در لغت مقابله بود تا [١]مقاربت،و حقيقت آن بر خداى روا نباشد،تقول [٢]العرب:التقى الجمعان،و تلاقى الفريقان اذا تقابلا.و اين از صفات اجسام باشد [٣]،و هركجا در قرآن و اخبار آيد كنايت بود از حضور به موقف قيامت براى جزاى اعمال،و التّقدير:قال الّذين يعلمون انّهم ملاقوا ثواب اللّٰه،و كذا قوله: فَمَنْ كٰانَ يَرْجُوا لِقٰاءَ رَبِّهِ [٤]...،اى لقاء ثواب ربّه.

و از آن جماعت اندك بودند كه با طالوت برفتند [٥]،چه گفتند: كَمْ مِنْ فِئَةٍ قَلِيلَةٍ [٦]،اى جماعة[٣٣٦-پ].و اين لفظى است جماعت را،لا واحد له من لفظه، كالقوم و الرّهط و النّفر،و يجمع جمع السّلامة على فئات و فئين.

زجّاج گفت:اشتقاق«فئه»من فأوت رأسه بالعصا اذا شققته [٧]بها،و فأيته ايضا.

پس«فئه»،فرقه باشد معنى و اشتقاقا [٨]،گفتند براى توطين نفس را و تسليه قلب را:

بس گروه اندك كه ايشان غلبه كنند لشكر بسيار را به فرمان خداى،و خداى -جلّ جلاله-با صابران است.

حق‌تعالى در اين قصّه چند جاى [٩]،اندك را بستود،يكى آنجا كه [١٠]: فَلَمّٰا كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقِتٰالُ تَوَلَّوْا إِلاّٰ قَلِيلاً مِنْهُمْ [١١]...،و يكى آنجا كه گفت: فَشَرِبُوا مِنْهُ إِلاّٰ قَلِيلاً مِنْهُمْ. دگر اين جا كه [١٢]: كَمْ مِنْ فِئَةٍ قَلِيلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةً كَثِيرَةً ،بس اندك كه غالب آيد بر بسيار [١٣].و دگر جا [١٤]گفت: وَ قَلِيلٌ مِنْ عِبٰادِيَ الشَّكُورُ [١٥]،و دگر جا [١٦]گفت: إِلاَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصّٰالِحٰاتِ وَ قَلِيلٌ مٰا هُمْ [١٧]-الى غير ذلك.