روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣١٧ - ترجمه
است كه اوّل نمازى كه خداى تعالى فريضه كرد نماز پيشين بود،و اوّل نمازى كه به آن روى به كعبه كرد رسول-عليه السّلام-نماز پيشين بود.و از خصايص او آنكه:
نماز آدينه [١]بر اين وجه كه مىكنند نماز پيشين باشد،و اين مذهب ماست در بعضى روايات اصحاب ما.
و قولى ديگر آن است كه:نماز ديگر است،و اين قول اميرالمؤمنين علىّ است و عبد اللّٰه مسعود و ابو هريره و نخعى و زرّ بن حبيش و حسن بصرى و قتاده و ابو ايّوب [٢]و ضحّاك و مقاتل و كلبى و مذهب ابو حنيفه است،و مذهب ماست به روايت بعضى اصحاب از اميرالمؤمنين علىّ [٣]-عليه السّلام-و باقر و صادق-عليهما السّلام.
و سمرة بن جندب روايت كند از رسول-صلّى اللّٰه عليه و آله-كه گفت:
صلاة الوسطى هى العصر، گفت:نماز وسطى نماز ديگر است.
براء بن عازب گفت:بر [٤]عهد رسول-عليه السّلام-چند گاه مىخوانديم:«حافظوا على الصّلوات و صلاة العصر»،آنگه اين قرائت منسوخ شد بقوله تعالى: وَ الصَّلاٰةِ الْوُسْطىٰ.
و عائشه و حفصه[٣١٦-پ]روايت مىكنند [٥]از رسول-عليه السّلام-كه او گفت:نماز ديگر است.و روايت مىكنند [٦]كه رسول-عليه السّلام-روز احزاب گفت:
شغلونا عن صلاة الوسطى صلاة العصر ملأ اللّٰه قبورهم نارا، ما را مشغول باز كردند از نماز وسطى كه نماز ديگر است،خداى گورهايشان [٧]پر از آتش كناد.آنگه قضاى آن بكرد بين العشاءين.
عبد العزيز بن مروان [٨]گفت:تنى چند از صحابه مرا بر [٩]رسول فرستادند-و من كودك بودم-تا او را بپرسم از«صلاة وسطى».رسول-عليه السّلام-مرا [١٠]بگرفت،و
[١] .همۀ نسخه بدلها+كه كنند.
[٢] .آج،لب،فق،مب،مر:ابو يوسف.
[٣] .مب:علىّ بن ابى طالب.
[٤] .مب:در.
[٥] .مب،مر:روايت كردند.
[٦] .مج،وز،آج،لب،فق،مب،مر:روايت كردند.
[٧] .مج،وز،دب:گورهاشان،فق،مب،مر:گورهاى ايشان.
[٨] .آج،لب،فق،مب،مر:عبد العزيز مروان.
[٩] .همۀ نسخه بدلها:به.
[١٠] .همۀ نسخه بدلها:دست من.