روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٧٩ - ترجمه
باشم؟رسول-عليه السّلام-گفت:
لا،حتّى تذوقي عسيلته و يذوق عسيلتك، اين مىگفت در حجره عائشه،و ابو بكر حاضر بود و خالد بن سعيد بن العاص حاضر بود بر در حجره،و آواز اين زن مىشنيد [١]،آواز در حجره داد كه:يا با بكر،رها كردهاى اين زنك را تا چنين تصريح مىكند [٢]پيش رسول؟ و«عسيلة»كنايت باشد از جماع لما فيه من اللّذة [٣]كما كان فى العسل من اللّذّة.و او تصغير عسل باشد.
آنگه اين زن مدّتى بر آمد تا نزديك رسول آمد،و گفت:يا رسولاللّٰه!عبد الرّحمن زبير كه شوهر دوم بود مرا،با من خلوت كرد،شايد كه با پيش شوهر اوّل شوم به نكاح؟و گمان برد كه رسول را آن فراموش شده باشد.رسول-عليه السّلام- گفت:نه،كه اوّل راست گفتى و اين خلاف مىگويى،برفت.
چون رسول-عليه السّلام-از دنيا برفت،به نزديك ابو بكر آمد و از او بپرسيد.
ابو بكر گفت:نه من حاضر بودم روز اوّل كه از رسول-عليه السّلام-[٣٠٣-ر] پرسيدى و گفتى،آلت او مثل هدب الثّوب [٤]است،برو كه روا نباشد تو را با زن او بودن تا شوهرى ديگر نكنى،برفت.
در عهد عمر بيامد،از او بپرسيد.عمر گفت:به پيغامبر شدى و جواب يافتى،و به ابو بكر شدى،و اكنون به نزديك من آمدهاى،اگر دگر اين حديث كنى،بگويم [٥]تا رجمت كنند،نه خداى تعالى در باب تو [٦]به رسول فرستاد: فَلاٰ تَحِلُّ لَهُ مِنْ بَعْدُ حَتّٰى تَنْكِحَ زَوْجاً غَيْرَهُ.
و مراد به نكاح در آيت جماع است به اجماع
لقوله-عليه السّلام: حتى تذوقى عسيلته [٧]و يذوق عسيلتك ،عموم آيت را به اجماع تخصيص كرديم: فَإِنْ طَلَّقَهٰا ، يعنى شوهر دوم،اگر او طلاقش دهد، فَلاٰ جُنٰاحَ عَلَيْهِمٰا أَنْ يَتَرٰاجَعٰا ،بزه نباشد مرد و زن را كه مراجعت كنند با يكديگر شوند به نكاح نو.و مراد به مراجعت،تجديد نكاح
[١] .دب:ندارد،ديگر نسخه بدلها:مىشنيدند.
[٢] .دب:ندارد،ديگر نسخه بدلها:مىگويد در.
[٣] .مج:المدة.
[٤] .دب:ندارد،همۀ نسخه بدلها:هدبة الثّوب.
[٥] .دب:ندارد،همۀ نسخه بدلها:بفرمايم.
[٦] .آج،لب،فق،مب،مر+آيت.
[٧] .مج،وز:عسيلة.